Ajans mı, freelancer mı, kendi ekibim mi?
Üç modelin de çalıştığı ve çuvalladığı durumlar var. Hangisinin size uyduğunu belirleyen dört soru ve her modelin gerçek riski.
Üçünün de çuvalladığı durumlar var
Bu soruya "ajans" diye cevap veren bir ajansa güvenmeyin. Üç modelin de işlediği ve işlemediği durumlar var; hangisinin size uyduğu işinizin büyüklüğüne, bütçenizin süresine ve içeride ayırabileceğiniz kaynağa bağlı.
Önce üçünün gerçek farkını, sonra size uyanı belirleyen soruları yazdık.
Freelancer
Nasıl işliyor. Tek kişiyle doğrudan çalışıyorsunuz. İletişim katmanı yok, karar hızlı.
Güçlü tarafı. Genellikle en uygun maliyetli seçenek. Aracı olmadığı için ödediğiniz para doğrudan işi yapan kişiye gidiyor. Ayrıca iyi bir freelancer küçük müşteriye de aynı ilgiyi gösterebiliyor — ajanslarda küçük hesaplar sıraya düşebiliyor.
Gerçek riski süreklilik. Kişi hastalanabilir, başka işe geçebilir, yoğunlaşabilir. Bu durumda iş durur. İkinci risk devir zorluğu — çalışma belgelenmemişse yerine gelen kişi sıfırdan başlar.
Ne zaman uygun. Tek konulu, orta ölçekli, sizin de takip edebildiğiniz işler.
Ajans
Nasıl işliyor. Birden fazla kişi, tanımlı süreç, sözleşmeli çalışma.
Güçlü tarafı. Süreklilik ve uzmanlık çeşitliliği. Teknik, içerik ve ölçüm farklı kişilerce yapılabiliyor. Bir kişi ayrıldığında iş durmuyor.
Gerçek riski ilgi kaybı. Küçük hesaplar büyük hesapların gölgesinde kalabiliyor. Ayrıca işinizi öğrenmesi zaman alıyor ve araya iletişim katmanı giriyor.
Ne zaman uygun. Sürekli yürüyen, birden fazla uzmanlık gerektiren, sizin günlük takip edemeyeceğiniz işler.
Dikkat — Ajans seçerken sorulacak en ayırt edici soru şu: bu işi kim yapacak? Satış görüşmesine gelen kişiyle işi yürütecek kişi farklıysa, ikincisiyle de konuşmak isteyin.
Kendi ekibiniz
Nasıl işliyor. Tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışan.
Güçlü tarafı. Sektörünüzü en iyi bu kişi öğreniyor. Müşteri sorularına, satış sürecine, ürün detaylarına doğrudan erişimi var. Bu bilgi dışarıdan alınamıyor.
Gerçek riski uzmanlık darlığı. SEO teknik, içerik, ölçüm ve strateji içeriyor; tek kişinin dördünde birden güçlü olması nadir. Ayrıca içeride çalışan kişi sektör dışındaki gelişmeleri takip etmekte zorlanıyor.
Ne zaman uygun. SEO ana müşteri kaynağınız hâline geldiğinde ve harcama bir maaşı geçtiğinde.
Karşılaştırma
Freelancer | Ajans | Kendi ekibiniz | |
|---|---|---|---|
Maliyet | En düşük | Orta–yüksek | Yüksek (maaş + yan) |
Süreklilik | Kırılgan | Güçlü | Orta |
Sektör bilgisi | Öğrenmesi gerekir | Öğrenmesi gerekir | En derin |
Uzmanlık genişliği | Dar | Geniş | Dar |
Başlama hızı | Hızlı | Orta | Yavaş (işe alım) |
Ayrılma maliyeti | Düşük | Orta | Yüksek |
Size uyanı belirleyen dört soru
1. Bu iş kaç ay sürecek? Üç aylık bir denemeyse freelancer. Kalıcı bir kanal kuruyorsanız süreklilik önemli.
2. İçeriden kim ilgilenecek? Hiç kimse ilgilenemiyorsa, en tanımlı süreci olan modele ihtiyacınız var. Sizin de takip edebileceğiniz zamanınız varsa daha esnek modeller işliyor.
3. Kaç farklı uzmanlık gerekiyor? Sadece içerik gerekiyorsa tek kişi yeter. Site teknik olarak sorunluysa, ölçüm kurulmamışsa ve içerik de yoksa tek kişi yetişemez.
4. Ayrılık durumunda ne kalıyor elinizde? Bu, en çok atlanan soru. Cevabı "hiçbir şey" ise model yanlış.
Örnek senaryo — Bir işletme iki yıl bir freelancer ile çalıştı ve iyi sonuç aldı. Kişi başka bir işe geçince yerine gelen ekip hiçbir şey devralamadı: Analytics hesabı freelancer'ın kişisel hesabındaydı, yapılan işlerin kaydı yoktu, hangi sayfanın neden yazıldığı bilinmiyordu. İki yıllık birikim kaybolmadı ama üzerine inşa edilemedi. Sorun modelde değil, erişimlerin kimde olduğundaydı.
Görüşmede sorulacak sorular
Google’ın SEO uzmanı tutma rehberi benzer bir soru listesi veriyor ve uyarı işaretlerini de sayıyor. Modelden bağımsız olarak geçerli — freelancer da ajans da aynı sorulara net cevap verebilmeli.
Hangi modeli değerlendiriyorsanız değerlendirin, ilk görüşmede sorulacak sorular aynı. Verilen cevaplar, teklifteki rakamdan daha çok şey söylüyor.
"Bu işi kim yapacak?" Satış görüşmesine gelen kişiyle işi yürütecek kişi farklıysa, ikincisiyle de konuşmak isteyin. Bu soruya net cevap veremeyen bir ajansta işiniz sıraya giriyor demektir.
"İlk ay ne yapacaksınız?" Cevap "analiz yapacağız" ise yetersiz. Hangi analizin, ne için yapıldığını anlatabilmeli.
"Neyi ölçeceğiz?" Sadece sıralama diyorsa eksik. Gösterim, tıklama ve gelen talep sayısı konuşulmalı.
"Sonuç ne zaman görünür?" Çok net ve çok kısa bir süre söyleyen kişiye dikkat edin. Dürüst cevap aralık verir ve neye bağlı olduğunu açıklar.
"Ayrılırsak elimde ne kalır?" Bu sorunun cevabı en ayırt edici olanı. İçerikler, hesap erişimleri ve yapılan işlerin kaydı sizde kalmalı.
"Daha önce benim sektörümde çalıştınız mı?" Cevap hayırsa bu tek başına eleme sebebi değil; ama nasıl öğreneceğini anlatabilmeli.
Dikkat — Bu soruların hiçbiri teknik bilgi gerektirmiyor ve hepsinin cevabı sade bir dille verilebilir. Karşınızdaki kişi sorulara terim yığarak cevap veriyorsa, bu bilgi göstergesi değil; anlaşılır olmaktan kaçınma göstergesi olabiliyor.
Sözleşmede bulunması gerekenler
Model ne olursa olsun yazılı olması gereken maddeler var. Bunlar güvensizlik göstergesi değil, iki tarafı da koruyan şeyler.
- Kapsam — ayda kaç içerik, hangi teknik işler, hangi raporlama
- Erişim sahipliği — hesapların sizin adınıza kayıtlı olduğu
- Devir maddesi — çalışma bittiğinde yapılan işlerin listesi ve erişimlerin aktarılması
- Fesih koşulu — hangi süreyle ve nasıl bitirilebileceği
- Raporlama sıklığı — ayda bir yeterli, ama tanımlı olmalı
Bu beş madde bir sayfayı geçmiyor. İtiraz gelen madde varsa, sebebi sorulmaya değer.
Modelden önce gelen iki şart
Erişim derken kastettiğimiz şeyin başında Search Console geliyor. Hesap sizin adınıza açıldığında çalıştığınız kişiye yetki veriyorsunuz; ayrılık hâlinde yetkiyi geri alıyorsunuz ve geçmiş veri sizde kalıyor.
Hangi modeli seçerseniz seçin, bu ikisi olmadan hepsi zayıf kalıyor.
Birincisi — erişimler sizde olmalı. Search Console, Analytics, alan adı, site yönetimi ve işletme profili sizin hesabınıza kayıtlı olmalı. Çalıştığınız kişiye veya ajansa yetki verirsiniz, hesabı ona açtırmazsınız. Bu tek madde, model değiştirme maliyetini belirleyen en önemli şey.
İkincisi — süreklilik. Altı ay dayanamayacak bir bütçeyle başlamak, modelden bağımsız olarak başarısız oluyor. Dar kapsamla uzun süre çalışmak, geniş kapsamla kısa süre çalışmaktan iyi.
İpucu — Sözleşmeye tek bir madde eklemek işinizi büyük ölçüde güvenceye alıyor: çalışma bittiğinde yapılan işlerin listesi ve tüm erişimlerin devri. Bu maddeye itiraz eden bir teklif, kendisi hakkında bilgi vermiş oluyor.
Karma model
Pratikte en sık işleyen düzen ikisinin ortası:
- Dışarıdan — teknik düzeltmeler, öncelik sırası, ölçüm kurulumu, aylık değerlendirme
- İçeriden — müşteri soruları, sektör bilgisi, fotoğraf, ürün detayı, işletme profili yönetimi
Bu düzen maliyeti düşürüyor ve içeriğin gerçekten sizin işinizi anlatmasını sağlıyor. Sektörünü bilen bir işletme sahibinden gelen ham bilgi, dışarıdan yapılan araştırmadan değerli.
Sonuç — Doğru model diye evrensel bir cevap yok ama yanlış kurulum var. Erişimler sizde değilse ve bütçe altı ay dayanmıyorsa, seçtiğiniz model önemsiz hâle geliyor.
Biz iki modeli de yürütüyoruz. Uygulamayı kendi ekibinizle yaptığınız, bizim yol haritası ve kontrol sağladığımız düzen SEO danışmanlığı; uygulamayı da devrettiğiniz düzen SEO ajansı. İkisinin maliyet farkını SEO fiyatları sayfasında yazdık.
Bu konuyla ilgili
- ajans seçerken bilinmesi gerekenler — Teklif değerlendirmenin ayrıntısı.
- bütçe planlaması — Model kararının maliyet tarafı.
