Yazılım geliştirme — altyapı sıralamayı belirler

Altyapı sıralamayı nasıl etkiliyor?

"Site yavaş" cümlesi soyut duruyor ama ölçülebilir karşılıkları var. Google'ın kullandığı üç ölçüt:

Bunlar tek başına ilk sıraya çıkarmaz ama eşit güçteki iki site arasında ayırt edici olur. Daha önemlisi: yavaş sayfa, ziyaretçiyi siz daha karşılamadan kaybettirir.

Nasıl inşa ediyoruz?

Sunucu tarafında üretilen HTML. Sayfa içeriği tarayıcıda JavaScript ile oluşturulmuyor, sunucudan hazır geliyor. Bu hem hızlı hem de arama motorlarının içeriği kesin olarak görmesini sağlıyor.

Bu ayrıntı sanılandan önemli: eski flatinium.com'da referans logoları ve hatta site logosu JavaScript ile sonradan yükleniyordu ve ham HTML'de boş SVG olarak duruyordu. Google bunları hiç görmemişti.

Statik önbellekleme. İçerik değişmedikçe sayfa yeniden üretilmiyor, hazır dosya olarak sunuluyor.

Az JavaScript. Ne kadar az kod inerse sayfa o kadar hızlı etkileşime hazır oluyor.

İçerik yönetimi

Ekibinizin geliştirici beklemeden içerik girebildiği bir panel kuruyoruz. Her metin değişikliği için teklif almanız gerekmiyor — bu, uzun vadede en çok para kazandıran karar oluyor.

Panelde olması gerekenler:

• Sayfa ve blog yönetimi
• Görsel kütüphanesi (otomatik boyutlandırma ile)
• SEO alanları: başlık, açıklama, paylaşım görseli
• Yönlendirme yönetimi
• Taslak ve önizleme

Kod kimin?

Sizin. Kaynak kodu, sunucu erişimi ve dokümantasyon teslim edilir. Çalışmayı bizimle sürdürmeseniz de site sizinle kalır ve başka bir ekip devam edebilir.

Kimseyi kendine bağlamak zorunda kalan hizmet, zaten iyi hizmet değildir.

Hız neden en baştan kurulmalı?

Bir siteyi sonradan hızlandırmak, baştan hızlı kurmaktan pahalı.

Sebebi şu: hız bir eklenti meselesi değil, mimari meselesi. Sayfanın nasıl üretildiği, görsellerin nasıl işlendiği, kodun ne kadarının tarayıcıya gönderildiği — bunlar kurulum kararları. Sonradan değiştirmek çoğu zaman yeniden yazmak demek.

Ölçüyü Core Web Vitals eşiklerinden alıyoruz ve teslim öncesi bu eşiklerin sağlandığını gösteriyoruz. "Hızlı olacak" bir taahhüt değil; ölçülebilir bir eşik taahhüt.

Dikkat — Teslim edilen site hızlıyken zamanla yavaşlıyorsa sebebi genellikle sonradan eklenen üçüncü taraf betikleri oluyor. Her yeni izleme veya sohbet aracı bir maliyet getiriyor; hangisinin gerçekten kullanıldığını yılda bir kez gözden geçirmek gerekiyor.

Arama motoruna hazır teslim ne demek?

Yazılım ekibiyle SEO ekibinin ayrı çalıştığı projelerde en sık yaşanan şey şu: site teslim ediliyor, sonra SEO ekibi geliyor ve yapının değişmesi gerektiğini söylüyor.

Bunu önlemek için teslim ettiğimiz her sitede baştan bulunan şeyler:

• Her sayfanın kendi başlığı ve açıklaması, panelden düzenlenebilir hâlde
• Temiz ve okunabilir adres yapısı, Türkçe karakterler dönüştürülmüş
• Otomatik üretilen ve güncel kalan site haritası
• Yapısal veri işaretlemesi, sayfa tipine uygun şekilde
• Yönlendirme yönetimi, panelden kural eklenebilir
• Görsellerin otomatik olarak modern formata dönüştürülmesi

Bu liste sonradan eklenen bir katman değil, kurulumun parçası.

Panel kime teslim ediliyor?

İçerik yönetim panelinin kime hitap ettiği, sitenin ömrünü belirleyen şey.

Panel geliştirici için tasarlanmışsa içerik güncellemeleri her seferinde bize dönüyor ve site zamanla güncelliğini yitiriyor. Panel içerik üreten kişi için tasarlanmışsa site canlı kalıyor.

Bu yüzden teslim ederken alan adlarını sizin dilinizle adlandırıyoruz, hangi alanın nerede göründüğünü gösteriyoruz ve teslimde bir oturum yapıyoruz. Amaç, bizden bağımsız çalışabilmeniz.

Örnek senaryo — Devraldığımız bir sitede içerik güncellemesi için her seferinde geliştiriciye başvurmak gerekiyordu ve bu, basit bir fiyat değişikliğini bile haftalara yayıyordu. Site yenilendiğinde panel, içeriği yöneten kişinin diline göre kuruldu. Altı ay sonra site 40'a yakın yeni sayfa kazanmıştı ve hiçbiri için bize dönülmemişti.

Bakım ve güncelleme

Teslim, işin sonu değil.

Yazılımın altındaki bileşenler güncelleniyor ve güncellenmeyen bir site zamanla hem güvenlik hem uyumluluk riski taşıyor. Bakım kapsamında düzenli güncelleme, yedekleme kontrolü ve çalışma durumu izlemesi yürüyor.

Bakım almayı tercih etmeyen müşterilere de teslim ediyoruz; bu durumda güncellemelerin sorumluluğu sizde oluyor ve bunu sözleşmede açıkça yazıyoruz.

Ne zaman yeni site yaptırmayın?

Mevcut siteniz çalışıyorsa ve sorun görünürlükteyse, yeni site çözüm olmayabilir.

Yenileme kararı şu üç durumda anlamlı: altyapı güncellenemiyorsa, mobilde temel sorunlar varsa veya içerik ekleyebileceğiniz bir yapı yoksa.

Buna karşılık site teknik olarak sağlam ama trafik almıyorsa sorun tasarımda değil görünürlükte. Bu durumda önce SEO denetimi yaptırmak, yenileme bütçesinden tasarruf ettirebiliyor.

Dikkat — Site yenilerken en pahalı hata, eski adresleri yönlendirmeden yayına geçmek. Yıllarca birikmiş sıralama bir günde kaybolabiliyor. Yenileme yapıyorsanız site taşıma kontrol listesi yazımızdaki adımları atlamayın.

Hangi teknolojiyle çalışıyoruz?

Teknoloji seçimi moda değil ihtiyaç meselesi ve kararı projeye göre veriyoruz.

İçerik ağırlıklı siteler. Modern bir içerik yönetim sistemi ve statik üretim. Sayfalar önceden üretiliyor, ziyaretçiye hazır geliyor; hız buradan geliyor.

Uygulama ağırlıklı projeler. Kullanıcı girişi, hesap yönetimi ve dinamik veri gerektiren işlerde farklı bir mimari kuruluyor.

Mevcut altyapınız varsa. Her projede sıfırdan başlamak gerekmiyor. Çalışan bir altyapı varsa onu iyileştirmek, değiştirmekten hem ucuz hem risksiz oluyor.

Seçimi yaparken tek ölçüt var: bu sistemi bizden başka biri devralabilir mi? Cevap hayırsa o teknoloji tercih edilmiyor.

Teslimde neler devrediliyor

• Kaynak kodun tamamı
• Sunucu ve alan adı erişimleri, sizin adınıza
• Panel eğitimi ve kısa kullanım kılavuzu
• Yapısal veri, site haritası ve yönlendirme yönetimi kurulu hâlde
• Varsa tasarım dosyaları

Kod ve içerik size ait. Bakımı biz yürütebiliriz, başka bir ekip de devralabilir.

Dikkat — Alan adının geliştirici veya ajans adına kayıtlı olması en sık karşılaştığımız devir sorunu. Alan adı her zaman işletme adına kayıtlı olmalı; bu, ayrılık hâlinde en pahalı sorunu baştan çözüyor.

Süre ve süreç

Kurumsal bir tanıtım sitesi tipik olarak dört ile sekiz hafta arasında sürüyor; kapsam büyüdükçe süre uzuyor.

Süreyi en çok uzatan şey geliştirme değil, içerik ve geri bildirim. Metinler hazır değilse ve revizyon turları uzarsa takvim kayıyor.

Bunu baştan yönetmek için içerik teslim tarihlerini de takvime yazıyoruz ve revizyon turlarını sayıyla sınırlıyoruz. Kısıtlayıcı görünüyor ama iki tarafı da koruyor.

Sık sorulan iki soru

Mevcut sitemi siz devralabilir misiniz? Genellikle evet. Altyapı standart bir teknolojiyse devralıp geliştirmeye devam ediyoruz. Devralmadan önce kısa bir inceleme yapıp neyin mümkün olduğunu yazılı söylüyoruz.

Sadece belirli bir işi yaptırabilir miyim? Evet. Hız iyileştirmesi, yönlendirme kurgusu veya tek bir özellik geliştirmesi gibi işler proje bazlı yürüyor; tam yenileme şartı yok.

Güvenlik ve yedekleme

Teslim edilen her projede standart olarak bulunanlar.

Güvenlik. Yönetim paneline erişim kısıtlaması, güncel bileşenler, form girdilerinin doğrulanması ve şifreli bağlantı.

Yedekleme. Otomatik ve düzenli yedek, yedeklerin ayrı bir yerde tutulması ve geri yükleme testinin bir kez yapılmış olması. Test edilmemiş yedek, yedek sayılmıyor.

İzleme. Sitenin ayakta olup olmadığının otomatik kontrolü ve kesinti durumunda bildirim.

Bakım almayan müşterilerde bu üçünün sorumluluğu devrediliyor ve sözleşmede açıkça yazılıyor.

Ne zaman bize gerek yok

Sitesi çalışan, mobilde sorunsuz ve içerik ekleyebildiğiniz bir yapınız varsa yenilemeye gerek olmayabiliyor. Bu durumda bütçeyi arama tarafına ayırmak daha yüksek getiri sağlıyor ve bunu açıkça söylüyoruz.

Aynı şekilde ihtiyacınız tek bir düzeltmeyse, tam yenileme önermiyoruz; proje bazlı çalışıyoruz.

Proje nasıl başlıyor

İlk görüşmede teknik değil ihtiyaç konuşuluyor: ne yapmak istiyorsunuz, bugün neyi yapamıyorsunuz, kim kullanacak.

Ardından kapsam yazılı hâle getiriliyor — sayfa listesi, işlevler, teslim edilecekler ve takvim. Bu doküman hem fiyatın hem sözleşmenin dayanağı oluyor.

WordPress mi, özel geliştirme mi?

WordPress'i kötülemiyoruz — hızlı başlangıç için uygun. Ama eklenti sayısı arttıkça performans ve güvenlik maliyeti de artıyor. Hangisinin doğru olduğunu projeyi görmeden söylemiyoruz.

Site aramada da bulunacaksa SEO tarafını baştan birlikte kurgulamak gerekiyor.

Bu konuyla ilgili

Yazılım tarafındaki çalışma alanlarımız:

• Web sitesi geliştirme — SEO’su baştan kurulmuş kurumsal siteler.
• Kurumsal web tasarım — Tasarım odaklı yenileme projeleri.
• E-ticaret sitesi kurma — Satış yapan altyapılar.
• Özel yazılım geliştirme — Standart ürünlerin karşılamadığı iş akışları.
• Mobil uygulama — iOS ve Android tarafı.
• Web sitesi yaptırma fiyatları — Fiyatı neyin belirlediği.
• Teknik SEO — Yapılan sitenin Google’da görünmesi için.
• Hakkımızda — Çalışma biçimimiz ve ekip.