Mobil uygulama yaptırma — iOS ve Android, tek kod tabanı

Gerçekten gerekli mi?

Mobil uygulama, tekrar eden kullanım olan işlerde anlamlı: sipariş, rezervasyon, sadakat, saha ekibi. Yılda birkaç kez ziyaret edilen bir hizmet için mobil uyumlu web sitesi hem yeterli hem çok daha ucuz.

Bunu baştan söylüyoruz çünkü yapılan uygulamaların önemli bir kısmı indirilip bir kez açılıyor ve siliniyor.

Tek kod tabanı

iOS ve Android için ayrı ekip yerine ortak geliştirme yapıyoruz. Geliştirme maliyeti ve sonraki her güncellemenin yükü belirgin biçimde düşüyor — çünkü her değişiklik iki kez değil bir kez yazılıyor.

Performans farkı, oyun ve ağır grafik dışındaki uygulamalarda hissedilmiyor.

Mağaza süreci

Yayın, geliştirmenin bitmesiyle bitmiyor. Kapsama dâhil olanlar:

• App Store ve Google Play hesap kurulumu
• Gizlilik beyanları ve veri toplama bildirimleri
• Ekran görüntüleri, açıklama metinleri, anahtar kelime alanı
• İnceleme sürecinin takibi ve red durumunda revizyon

Red almak olağandışı değil; gerekçeye göre revize edip yeniden gönderiyoruz.

Uygulama mı, mobil site mi?

Bu soruyu dürüst cevaplamak bize her zaman iş kazandırmıyor ama doğru olan bu.

Mobil uygulama, kullanıcının tekrar tekrar kullandığı işler için anlamlı. Tek seferlik veya seyrek kullanımda, uygulama indirtmek gereksiz bir engel oluyor.

Son satırdan bir öncekine dikkat edin: yeni müşteri kazanmak için uygulama yaptırmak yaygın bir hata. Sizi tanımayan biri uygulama indirmiyor. Uygulama, mevcut müşteriyle ilişkiyi derinleştiren bir araç.

Tek kod tabanı ne kazandırıyor?

iOS ve Android için ayrı ayrı geliştirmek yerine tek kod tabanı kullanmak, çoğu proje için doğru tercih.

Kazandırdıkları. Geliştirme süresi ve maliyeti belirgin şekilde düşüyor. Bir değişiklik iki platforma birden yansıyor. Bakım tek yerden yürüyor.

Sınırı. Yoğun grafik işlemi veya platforma çok özgü donanım kullanımı gerektiren uygulamalarda yerel geliştirme hâlâ üstün. Standart iş uygulamalarında bu sınıra genellikle hiç yaklaşılmıyor.

Hangi yaklaşımın uygun olduğunu proje analizinde belirliyoruz ve gerekçesini yazılı veriyoruz.

Mağaza süreci

Uygulamanın yayınlanması, geliştirmeden bağımsız bir süreç ve baştan planlanması gerekiyor.

Hesaplar. Geliştirici hesapları işletmeniz adına açılıyor. Bu, uygulama mülkiyetinin sizde kalması için zorunlu; ajans hesabından yayınlanan bir uygulama ayrılık durumunda sorun çıkarıyor.

İnceleme. Her iki mağaza da uygulamayı inceleme sürecinden geçiriyor ve bu süreç gün alabiliyor. İlk yayında red alınması yaygın; genellikle eksik bilgi veya politika uyumsuzluğu kaynaklı ve düzeltilerek yeniden gönderiliyor.

Gizlilik bildirimi. Hangi verinin toplandığı ve nasıl kullanıldığı açıkça beyan ediliyor. Yanlış beyan, uygulamanın kaldırılmasına yol açabiliyor.

Güncelleme döngüsü. Her güncelleme yeniden incelemeden geçiyor. Bu, sürüm planlamasını etkiliyor.

Dikkat — Mağaza hesaplarının ajans adına açılması en sık karşılaştığımız sorun. Uygulamanın devri mümkün ama zahmetli; baştan doğru açmak birkaç dakikalık iş.

Arka uç ve veri

Uygulamanın görünen kısmı buzdağının ucu; asıl iş arkada.

Kurulan yapıda bulunanlar: kullanıcı yönetimi ve kimlik doğrulama, veri saklama ve yedekleme, bildirim altyapısı, sürüm yönetimi ve hata izleme.

Son madde özellikle değerli. Kullanıcının karşılaştığı hataları görmeden uygulama iyileştirilemiyor; kullanıcıların büyük kısmı hata bildirmek yerine uygulamayı siliyor.

Yayınlandıktan sonra

Uygulama projelerinde en sık yapılan hata, yayını bitiş çizgisi sanmak.

İlk aylarda takip edilmesi gerekenler: kaç kişi indirdi, kaçı ilk açılışı tamamladı, kaçı bir hafta sonra hâlâ kullanıyor, hangi ekranda bırakıyorlar.

Üçüncü sayı en önemlisi. İndirme sayısı gurur okşuyor ama bir hafta sonra kullanmaya devam eden kullanıcı sayısı, uygulamanın gerçekten işe yarayıp yaramadığını söylüyor.

Örnek senaryo — Bir işletme uygulamasında indirme sayısı beklenenin üstündeydi ama bir hafta sonra kullanmaya devam edenler çok azdı. Ekran bazlı takip, kullanıcıların büyük kısmının kayıt ekranında bırakdığını gösterdi; kayıt için istenen bilgiler fazlaydı. Zorunlu alanlar üçe indirildi ve devam oranı belirgin şekilde yükseldi. Uygulamada başka hiçbir şey değişmedi.

Bütçe nasıl planlanmalı?

Mobil uygulama projelerinde en sık yapılan hata, bütçenin tamamını geliştirmeye ayırmak.

Gerçek maliyet üç kalemden oluşuyor:

Geliştirme. Tek seferlik ve en görünür kalem.

Yayın ve bakım. Geliştirici hesapları yıllık ücretli, işletim sistemi güncellemeleri düzenli uyum çalışması gerektiriyor. Yılda en az bir kez güncelleme yapılmayan uygulamalar zamanla çalışmaz hâle geliyor.

Kullanıcı kazanımı. Uygulama yayınlandığında kendiliğinden indirilmiyor. Mevcut müşterilerinize duyurmak, kanallarınızda tanıtmak ve indirmeye teşvik etmek ayrı bir iş.

Üçüncü kalem hiç hesaba katılmadığında, teknik olarak başarılı ama kimsenin bilmediği bir uygulama ortaya çıkıyor.

İlk sürüm ne kadar kapsamlı olmalı?

Mümkün olduğunca dar.

Uygulamanın çözdüğü tek bir asıl problem vardır. İlk sürüm onu çözsün, gerisi beklesin.

Sebebi şu: kullanıcıların uygulamayı nasıl kullanacağını teslim etmeden bilemiyorsunuz. Geniş bir ilk sürüm, çoğu hiç kullanılmayacak özelliğe emek harcamak demek.

Dar bir ilk sürüm çıkardıktan sonra hangi ekranın kullanıldığı, nerede bırakıldığı ve neyin eksik olduğu ölçülebiliyor. İkinci sürüm artık tahminle değil veriyle planlanıyor.

İpucu — İlk sürümde en değerli özellik genellikle bildirim değil, giriş kolaylığı. Kayıt ekranında istenen her ek alan doğrudan kullanıcı kaybı üretiyor.

Web sitesiyle ilişkisi

Uygulama, web sitesinin yerine geçmiyor.

Arama motorlarında görünen şey siteniz; uygulama mağaza aramalarında görünüyor ve bu iki dünya ayrı. Yeni müşteri arama motorundan geliyor, uygulama mevcut müşteriyi elde tutuyor.

Bu yüzden uygulama projelerinde site tarafını da gözden geçiriyoruz. Uygulamayı tanıtan bir sayfa, indirme bağlantıları ve sık sorulan sorular sitede bulunmalı.

Site tarafındaki kapsam web sitesi geliştirme sayfasında yazılı.

Nereden başlıyoruz?

İlk görüşmede sorduğumuz soru şu: kullanıcı bu uygulamayı haftada kaç kez açacak?

Cevap düşükse uygulama yerine mobil site öneriyoruz ve bunun bize bir maliyeti var. Yıllık bakım ve mağaza yükü, seyrek kullanılan bir uygulamada karşılığını vermiyor.

Cevap yüksekse analiz aşamasına geçiyoruz: hangi işlev ilk sürümde olacak, arka uçta ne gerekiyor, mağaza hesapları kimin adına açılacak.

Yayın sonrası takip

Uygulama yayınlandıktan sonra ilk üç ay kritik.

İndirme sayısı. Kaç kişi indirdi — gurur okşayan ama tek başına anlamsız sayı.

İlk açılış tamamlama. Kaç kişi kayıt veya giriş adımını geçti. Buradaki kayıp genellikle en büyüğü.

Bir hafta sonra kullanım. Uygulamanın gerçekten işe yarayıp yaramadığını söyleyen sayı.

Ekran bazlı bırakma. Hangi ekranda vazgeçiliyor. Sorunun yerini bu gösteriyor.

Bu dördü ölçülmüyorsa, ikinci sürüm tahminle planlanıyor demektir.

Bakım neden zorunlu

Mobil uygulamalar işletim sistemi güncellemeleriyle uyumsuz hâle gelebiliyor. Yılda en az bir kez güncellenmeyen uygulamalar zamanla çalışmaz duruma düşüyor ve mağazadan kaldırılabiliyor.

Bakım kapsamında uyum güncellemeleri, hata düzeltmeleri ve mağaza gerekliliklerinin takibi yürüyor. Bakım almadan teslim de yapıyoruz; bu durumda sorumluluk sizde oluyor ve sözleşmede yazılıyor.

Mağaza hesapları kimin adına

Geliştirici hesapları işletmeniz adına açılıyor ve bu pazarlık konusu değil.

Ajans hesabından yayınlanan bir uygulamanın devri mümkün ama zahmetli. Baştan doğru açmak birkaç dakikalık iş; sonradan düzeltmek haftalar alabiliyor.

Teslimde neler devrediliyor

Kaynak kodun tamamı, mağaza hesapları (sizin adınıza açılmış hâlde), arka uç erişimleri, teknik doküman ve kısa bir kullanım kılavuzu.

Uygulama size ait. Bakımı biz yürütebiliriz, başka bir ekip de devralabilir. Devir sırasında sorun çıkmaması için standart teknolojiler tercih ediliyor.

Uygulama mı mobil site mi

Karar tek soruya bakıyor: kullanıcı bunu haftada kaç kez açacak?

Sık kullanılan, bildirim gerektiren veya cihaz donanımına ihtiyaç duyan işlerde uygulama mantıklı. Seyrek kullanılan ve yeni müşteriye ulaşmayı hedefleyen işlerde mobil site daha doğru — sizi tanımayan kimse uygulama indirmiyor.

Bu ayrımı ilk görüşmede yapıyoruz ve cevap mobil siteyse bunu söylemenin bize bir maliyeti olduğunu bilerek söylüyoruz.

Arka uç

Uygulamanın konuştuğu servisler, bildirim altyapısı ve yönetim paneli birlikte kuruluyor. Uygulama tek başına bir kabuk; asıl iş arka tarafta dönüyor.

Aynı arka uç genellikle web sitesini de besleyebiliyor — bu, iki ayrı sistem yönetmekten hem ucuz hem güvenli.

Süreç ve fiyat mantığı özel yazılım geliştirme sayfasındakiyle aynı.

Bu konuyla ilgili

• yazılım geliştirme hizmetleri — Kapsamın tamamı.
• fiyatlandırma yaklaşımımız — Proje bütçesi nasıl kuruluyor.