Terim, 2023'te yayımlanan “GEO: Generative Engine Optimization” başlıklı akademik çalışmayla yaygınlaştı. Çalışma, içeriğe kaynak, alıntı ve istatistik eklemek gibi değişikliklerin üretken motorların yanıtlarındaki görünürlüğü etkileyebildiğini deneysel olarak inceledi.
GEO, SEO'nun yerine geçmez; üstüne kurulur. Yapay zekâ arama sistemlerinin çoğu cevabı oluşturmadan önce bir arama dizininden kaynak getirir. Google kendi yapay zekâ arama rehberinde, Google Arama açısından yapay zekâ için optimizasyonun hâlâ SEO olduğunu ve özel bir dosya veya işaretleme gerekmediğini açıkça söyler. Yani taranamayan, dizine eklenmeyen bir sayfa yapay zekâ yanıtında da kaynak olamaz.
SEO'dan farklı vurgular: cevabı kendi başına anlamlı, alıntılanabilir pasajlarla vermek; marka hakkındaki bilgilerin (ad, adres, hizmetler, kurucu) site, profiller ve dizinlerde tutarlı olması; yapay zekâ tarayıcılarına (OAI-SearchBot gibi) bilinçli erişim vermek ve yapay zekânın markanız hakkında ne söylediğini düzenli ölçmek.
Dürüst bir uyarı: hiçbir çalışma bir yapay zekâ yanıtında anılmayı garanti edemez. Yanıtlar kullanıcıya, soruya ve zamana göre değişir; ölçüm tek bir denemeyle değil, tekrarlı sorgularla yapılmalıdır.
Sitenizde nasıl kontrol edilir?
- Müşterilerinizin soracağı 10–20 soruyu ChatGPT, Gemini ve Google AI Mode'da sorup markanızın anılıp anılmadığını ve hangi kaynakların gösterildiğini kaydedin.
- robots.txt'de OAI-SearchBot ve Bingbot gibi arama tarayıcılarının engellenmediğini doğrulayın.
- Sayfalarınızın Google ve Bing dizininde olduğunu kontrol edin.
Ayrıntı ve uygulama: Yapay zekâ arama optimizasyonu (GEO)
Kaynak: Aggarwal ve ark., GEO: Generative Engine Optimization (arXiv, 2023)
İlgili terimler
- AEOAEO (answer engine optimization, cevap motoru optimizasyonu), içeriği bir soruya doğrudan cevap verecek biçimde düzenleyip öne çıkan snippet'lerde, sesli asistanlarda ve yapay zekâ yanıtlarında seçilmesini hedefleyen yaklaşımdır. GEO ile büyük ölçüde örtüşür.
- AI Overviews (Google yapay zekâ özeti)AI Overviews (Türkiye'de AI Bakışı), Google arama sonuçlarının üstünde, Gemini modeliyle oluşturulan ve kaynak bağlantıları içeren yapay zekâ özetidir. Türkiye'de Türkçe olarak 18 Şubat 2026'da kullanıma açıldı.
- AlıntılanabilirlikAlıntılanabilirlik, bir sayfadaki pasajların bağlamından koparıldığında da anlaşılır, doğru ve kaynak gösterilebilir olmasıdır. Yapay zekâ yanıtları ve öne çıkan snippet'ler sayfanın tamamını değil, bu tür kendi başına anlamlı parçaları seçer.
- LLMLLM (büyük dil modeli), çok büyük miktarda metin üzerinde eğitilerek bir metnin devamını tahmin etmeyi öğrenen ve bu sayede soru cevaplama, özetleme ve metin üretme yapabilen yapay zekâ modelidir. ChatGPT'nin GPT modelleri, Google'ın Gemini'si ve Anthropic'in Claude'u bu türdendir.
- RAGRAG (retrieval-augmented generation), bir dil modelinin yanıt üretmeden önce bir arama dizininden veya belge deposundan ilgili kaynakları getirip yanıtını bu kaynaklara dayandırmasıdır. Yapay zekâ arama ürünlerinin güncel ve kaynaklı yanıt verebilmesinin temel yöntemidir.
Sözlüğün tamamı (70 terim) · Sitenizi kontrol edin: web sitesi kontrol aracı