Siteyi yapan kişiyle yollar ayrıldı, erişimler onda
Alan adı, sunucu ve panel başkasının hesabındaysa siteniz gerçekte sizin değil. Neyin geri alınabilir olduğunu ve bunun bir daha yaşanmaması için ne yazılması gerektiğini anlattık.
Sitenin sahibi kim, gerçekten?
Bu soruya "benim" diye cevap veren çoğu işletme yanılıyor.
Sitenin sahibi, erişimleri elinde tutan taraf. Tasarımın kime ait olduğu, faturayı kimin ödediği veya markanın kimin olduğu bu konuda belirleyici değil — teknik olarak siteyi kim yönetebiliyorsa kontrol onda.
Kontrolü belirleyen kalemler şunlar:
Kalem | Kimde olmalı | Elden çıkarsa |
|---|---|---|
Alan adı | İşletme | Site de e-posta da kapatılabilir |
Sunucu / barındırma | İşletme | Dosyalara erişilemez |
Yönetim paneli | İşletme | İçerik güncellenemez |
Search Console | İşletme | Geçmiş arama verisi kaybolur |
Analiz hesabı | İşletme | Geçmiş ziyaretçi verisi kaybolur |
İşletme profili | İşletme | Harita kaydı yönetilemez |
Bu altısından biri bile karşı taraftaysa, ayrılık anında pazarlık gücü sizde olmuyor.
En kritik kalem alan adı
Diğerlerinin hepsi telafi edilebilir; alan adı edilemez.
Alan adı başkasının adına kayıtlıysa o kişi siteyi kapatabilir, başka bir yere yönlendirebilir veya kurumsal e-postalarınızı durdurabilir. Yıllarca kurduğunuz marka aramaları bir günde boşa düşebilir.
Kontrol etmek kolay: alan adının hangi kuruluşta kayıtlı olduğunu ve kayıt bilgilerinde kimin göründüğünü öğrenin. Faturanın size kesilmiş olması yeterli değil — kayıt sahibi kim, ona bakın.
Dikkat — Alan adı yenileme tarihini de öğrenin. Karşı taraf yenilemezse alan adı serbest kalıyor ve başkası tarafından alınabiliyor. Bu, kötü niyet gerektirmeyen ama sonuçları ağır bir senaryo.
Neyin geri alınabildiği
Gerçekçi bir tablo çizelim.
Genellikle geri alınabilir. Alan adı — kayıt kuruluşlarının devir süreci var ve işliyor. İşletmeniz adına faturalandırılmışsa veya marka hakkınız varsa eliniz güçlü.
Anlaşmaya bağlı. Sunucu erişimi ve panel. Karşı taraf devretmek istemezse teknik bir zorlama yolu yok; hukuki yol var ama süre ve maliyet çoğu zaman siteyi yeniden kurmaktan pahalıya geliyor.
Genellikle geri alınamaz. Search Console ve analiz geçmişi. Hesap başkasının adınaysa yeni hesap kurabilirsiniz ama geçmiş veri o hesapta kalıyor.
Yeniden üretilebilir. Metinler ve görseller. Sitenin kendisinden toplanabiliyor — sayfalar hâlâ yayındaysa.
Ne yapmalı, hangi sırayla
1. Envanter çıkarın. Hangi hesap kimin adına? Alan adı, sunucu, panel, Search Console, analiz, işletme profili. Bu liste olmadan hiçbir adım atılamıyor.
2. Alan adından başlayın. En kritik ve en çok geri alınabilen kalem. Kayıt kuruluşuyla iletişime geçin.
3. Kritik veriyi kurtarın. Erişiminiz varken Search Console ve analiz verisini dışa aktarın. Erişim kesilirse bu şans kalmıyor.
4. Site içeriğini kaydedin. Sayfalar hâlâ yayındaysa metinleri ve görselleri toplayın.
5. Yeniden kurmayı hesaba katın. Sunucu ve panel gelmiyorsa siteyi yeniden kurmak genellikle en kısa yol oluyor. Bu, kayıp gibi görünse de çoğu vakada aylarca süren bir pazarlıktan hızlı bitiyor.
6. Yönlendirmeleri planlayın. Yeniden kurarken adres yapısı değişecekse eski adreslerin yönlendirilmesi gerekiyor. Bu adım atlandığında yıllarca birikmiş sıralama kayboluyor.
Örnek senaryo — Bir işletme, sitesini yapan kişiyle yollarını ayırdı ve panel erişimi devredilmedi. Alan adı neyse ki işletme adına kayıtlıydı. Site içeriği sayfalardan toplandı, yeni bir altyapıya taşındı ve eski adresler bire bir yönlendirildi. Toplam süre üç haftaydı. Kaybedilen tek şey Search Console geçmişiydi — o hesap devredilmediği için geriye dönük veri kalmadı, yeni hesap sıfırdan toplamaya başladı.
Yeniden kurarken kaybetmemek
Yeni siteye geçerken en pahalı hata eski adresleri yönlendirmemek.
Sayfalarınız yıllardır aynı adreste duruyorsa arama motorunda birikim var. Adres değişip yönlendirme kurulmadığında o birikim sıfırlanıyor ve toparlanması aylar alıyor.
Google'ın adres değişikliği belgesi sırayı ve yönlendirme kurgusunu adım adım tanımlıyor. Taşımadan önce bir kez okumak, sonradan telafi edilecek haftaları baştan kazandırıyor.
Ayrıca eski adres listesini çıkarmak gerekiyor. Site hâlâ yayındaysa Search Console veya bir tarama aracıyla mevcut sayfaların listesi alınabiliyor.
Devralmada ne kaybediliyor
Yeniden kurmak zorunda kalındığında kaybedilenler ve kaybedilmeyenler net.
Kaybedilmiyor. Alan adı (sizin adınızaysa), marka bilinirliği, işletme profili ve oradaki yorumlar, sitedeki metinler ve görseller.
Kaybediliyor. Search Console geçmişi, analiz geçmişi, sitenin kod yapısı ve bazen özel geliştirilmiş işlevler.
Riske giriyor. Arama sıralaması. Yeni site eski adres yapısını korumuyorsa ve yönlendirme kurulmuyorsa birikim sıfırlanıyor.
Üçüncü kalem yönetilebilir bir risk. Adres listesi çıkarılıp yönlendirmeler kurulduğunda kayıp neredeyse sıfır oluyor.
Panelin kime teslim edildiği
Devralma sonrası kurulan yeni sitede en çok dikkat edilmesi gereken şey bu.
Panel, içeriği yönetecek kişinin kullanabileceği dilde olmalı. Aksi hâlde birkaç ay sonra aynı noktaya geliniyor: her güncelleme için birine bağımlı kalmak.
Teslimde bir oturum yapılıyor ve kısa bir kullanım kılavuzu bırakılıyor. Amaç, bizden bağımsız çalışabilmeniz.
Bunu şimdi kontrol edin
Sorun yaşamadan önce beş dakikalık bir kontrol listesi:
- Alan adı hangi kuruluşta, kayıt sahibi kim
- Sunucu veya barındırma hesabı kimin adına
- Yönetim paneline kendi hesabınızla girebiliyor musunuz
- Search Console ve analiz hesapları kimin adına
- İşletme profilinin sahibi kim
Beşinde de cevap "işletme" değilse, bugün düzeltilecek bir şey var demektir.
Bir daha yaşanmaması için
Tek bir kural yeterli ve uygulanması birkaç dakika sürüyor.
Bütün hesaplar işletme adına açılacak. Çalıştığınız kişiye hesap açtırmıyorsunuz; kendi hesabınızı açıp ona yetki veriyorsunuz. Ayrılık hâlinde yetkiyi geri alıyorsunuz, hesap sizde kalıyor.
Bu, güvensizlik değil standart bir çalışma biçimi. Karşı taraf için de iyi — sorumluluk sınırı netleşiyor.
Sözleşmede yazılı olması gerekenler:
- Erişimlerin işletme adına kayıtlı olacağı
- Çalışma bitiminde yapılan işlerin listesi ve erişimlerin devri
- Kaynak kodun işletmeye ait olacağı
- Alan adı yenilemesinin kimin sorumluluğunda olduğu
İpucu — Bu maddelere itiraz eden bir teklif, kendisi hakkında bilgi vermiş oluyor. İyi çalışan hiç kimse bu maddelerden rahatsız olmuyor.
Yeni ekiple çalışmaya başlarken
Devralma sonrası ilk otuz gün üretmek için değil envanter çıkarmak için kullanılmalı.
Çıkarılacak dört liste: hangi hesap kimin adına, hangi sayfa gerçekten trafik alıyor, geçmişte risk taşıyan bir çalışma yapılmış mı, hangi adresler yayında.
Bu dördü olmadan yapılan her müdahale kör atış oluyor. Zayıf görünen bir sitede bile gerçekten çalışan birkaç sayfa bulunabiliyor; toplu temizlik yapılırsa onlar da gidiyor.
Sonuç — Sitenin sahibi, erişimleri tutan taraf. Bunu bugün kontrol etmek beş dakika sürüyor; kontrol etmemenin bedeli aylarla ölçülüyor.
Devralma sürecinde ilk yapılacak şey envanter çıkarmak — bunu ücretsiz denetim kapsamında yapıyoruz ve rapor çalışmasak bile sizde kalıyor. Kapsam SEO denetimi ve analiz sayfasında. Siteyi yeniden kurmak gerekiyorsa web sitesi geliştirme ve kurumsal web tasarım tarafındaki kapsamlara bakabilirsiniz.
Bu konuyla ilgili
- site taşıma kontrol listesi — Yönlendirmelerin doğru kurulması.
- hazır tema mı özel tasarım mı — Yeniden kurarken verilecek ilk karar.
