PWA nedir, SEO’ya nasıl etki eder?
Progressive web app, uygulama gibi davranan bir web sitesi. Kime gerekli, kime gereksiz ve arama tarafında ne değiştiriyor?
Uygulama gibi davranan web sitesi
PWA — açılımıyla progressive web app — ayrı bir teknoloji değil, bir web sitesinin kazandığı bir dizi yetenek.
Temelde şunları yapabiliyor:
- Telefonun ana ekranına eklenebiliyor ve uygulama gibi açılıyor
- İnternet kesildiğinde belirli bölümleri çalışmaya devam edebiliyor
- Bildirim gönderebiliyor
- Tarayıcı arayüzü olmadan tam ekran çalışabiliyor
Ama hâlâ bir web sitesi. Aynı adres, aynı içerik, aynı arama görünürlüğü.
Mobil uygulamadan farkı
Karar verirken bakılması gereken tablo bu.
PWA | Mobil uygulama | |
|---|---|---|
Dağıtım | Adres üzerinden | Mağaza onayı |
Güncelleme | Anında | Yeni sürüm onayı |
Kurulum | İsteğe bağlı, tek dokunuş | İndirme gerekli |
Arama görünürlüğü | Var | Yok |
Cihaz erişimi | Sınırlı | Geniş |
Geliştirme maliyeti | Düşük | Yüksek |
Platform sayısı | Tek | iOS + Android ayrı |
Tablodaki dördüncü satır SEO açısından belirleyici: mobil uygulamanın içeriği Google'da aranmıyor, PWA'nın içeriği aranıyor.
Bu, aynı içeriği hem aranabilir hem uygulama gibi sunmak isteyenler için PWA'yı doğrudan avantajlı kılıyor.
İpucu — Mobil uygulama yaptırma kararı almadan önce şu soruyu cevaplayın: kullanıcının cihazın kamerasına, konumuna veya bildirim dışındaki özelliklerine derin erişimi gerekiyor mu? Gerekmiyorsa PWA çoğu ihtiyacı karşılıyor.
SEO tarafında ne değişiyor?
Yaygın bir yanlış beklenti var: "PWA yaparsak sıralamamız yükselir."
Google böyle bir kural uygulamıyor. PWA olmak tek başına bir sıralama sinyali değil.
Kazanç dolaylı ve gerçek:
Hız. PWA yapısı genellikle önbellekleme ve kaynak yönetimini iyileştiriyor. Bu, sayfa deneyimi ölçülerine yansıyor.
Mobil deneyim. Uygulama gibi davranan bir arayüz, kullanıcının sayfada kalma süresini artırıyor.
Tekrar ziyaret. Ana ekrana eklenen bir site daha sık ziyaret ediliyor; bu doğrudan bir sıralama sinyali değil ama marka aramalarını artırıyor.
En büyük risk — JavaScript ile üretilen içerik
PWA projelerinde asıl SEO riski teknolojinin kendisinde değil, sık birlikte gelen bir tercihte.
PWA'lar genellikle tek sayfa uygulaması olarak kuruluyor ve içerik tarayıcıda JavaScript ile üretiliyor. Sunucudan gelen ilk HTML neredeyse boş oluyor.
Bu durumda Googlebot içeriği görmek için sayfayı çalıştırmak zorunda kalıyor. Bu mümkün ama:
- Gecikmeli oluyor
- Bazı durumlarda eksik kalıyor
- Hata olduğunda sessizce başarısız oluyor
Google'ın JavaScript ve tembel yükleme belgeleri tarayıcıda üretilen içeriğin nasıl işlendiğini açıklıyor; hız ölçülerinin tanımı web.dev tarafında.
Çözüm, içeriğin sunucu tarafında oluşturulması. Bugünkü çerçevelerin çoğu bunu destekliyor ve doğru kurulduğunda risk ortadan kalkıyor.
Dikkat — "Google JavaScript'i çalıştırabiliyor" cümlesi doğru ama eksik. Çalıştırabiliyor olması, her zaman ve eksiksiz çalıştıracağı anlamına gelmiyor. İçeriğin ilk HTML'de bulunması hâlâ en güvenli yol.
Çevrimdışı çalışma gerçekten gerekli mi?
PWA'nın en çok konuşulan özelliği bu ama her projede karşılığı yok.
Karşılığı yüksek olduğu yerler: Saha personelinin kullandığı formlar, depo ve üretim ekranları, bağlantının sık kesildiği ortamlar. Üretim tesislerinde bu somut bir gereklilik; fabrikalar için yazılım yazısında aynı noktaya değindik.
Karşılığı düşük olduğu yerler: Kurumsal tanıtım siteleri, blog, haber sitesi. Kullanıcı internetsizken zaten siteye gelmiyor.
Çevrimdışı çalışma projenin maliyetini belirgin şekilde artırıyor. Gerekli değilse kapsamdan çıkarmak doğru karar.
Bildirim özelliği
İkinci çok konuşulan özellik. Kullanışlı ama iki kısıtı var.
İzin gerekiyor. Kullanıcı açıkça onay vermeli ve onay oranları düşük.
Kötü kullanıldığında zarar veriyor. Sık ve alakasız bildirim, kullanıcıyı siteden tamamen uzaklaştırıyor.
Bildirim, tekrar eden bir ilişki varsa değerli: sipariş durumu, randevu hatırlatması, stok bilgisi. Pazarlama mesajı olarak kullanıldığında ters tepiyor.
Kime gerekli, kime gereksiz?
Gerekli olabilir:
- Bayi sipariş sistemleri — bayi her gün giriyor
- Rezervasyon ve randevu ekranları
- Saha ekiplerinin kullandığı iç araçlar
- Sık kullanılan hesaplama ve takip araçları
Gereksiz:
- Kurumsal tanıtım siteleri
- Yılda birkaç kez ziyaret edilen hizmet siteleri
- Blog ve içerik siteleri
Ölçüt tek: kullanıcı bu siteye tekrar tekrar geliyor mu? Gelmiyorsa PWA'nın kazandırdığı şeylerin çoğu kullanılmıyor.
Örnek senaryo — Bir toptancı bayi sipariş portalını PWA olarak kuruyor. Bayiler portalı telefonlarının ana ekranına ekliyor ve sipariş vermek için tarayıcı açıp adres yazmaları gerekmiyor. Sipariş sıklığı artıyor. Aynı yatırım kurumsal tanıtım sitesine yapılsaydı hiçbir ölçülebilir fark üretmeyecekti.
Uygulamaya geçmeden önce
Üç şey netleşmeli.
1. Hangi özellik gerçekten gerekiyor? Kurulabilirlik mi, çevrimdışı mı, bildirim mi? Üçü birden gerekmiyorsa kapsam daralıyor ve maliyet düşüyor.
2. İçerik sunucuda mı oluşturulacak? SEO açısından belirleyici karar bu.
3. Mevcut siteye eklenecek mi, sıfırdan mı? Mevcut bir siteye temel PWA yetenekleri eklemek çoğu zaman mümkün ve çok daha ucuz.
Kurulum davranışı
PWA'nın ana ekrana eklenmesi otomatik olmuyor; kullanıcının bunu yapması gerekiyor.
Tarayıcılar belirli koşullar sağlandığında bir öneri gösteriyor ama bu öneri her zaman ve her tarayıcıda görünmüyor. Kullanıcıyı bilgilendirmek uygulamanın kendi işi.
Pratik yaklaşım: ilk birkaç ziyaretten sonra, rahatsız etmeyen bir yerde kısa bir hatırlatma göstermek. Her ziyarette gösterilen bir uyarı ters tepiyor.
Ölçüm
PWA yatırımının karşılığını görmek için bakılacak şeyler klasik trafik ölçülerinden farklı.
Kurulum sayısı. Kaç kullanıcı ana ekrana ekledi? Tekrar ziyaret oranı. Kuranlar daha sık geliyor mu? Oturum süresi. Uygulama gibi açılan bir arayüzde davranış değişiyor mu? Çevrimdışı kullanım. Bağlantısız yapılan işlem sayısı.
Dördü de analitik tarafında ayrıca tanımlanması gereken ölçüler; varsayılan raporlarda görünmüyorlar.
Ne zaman ertelenmelidir?
Üç durumda PWA sıraya girmemeli.
Site henüz mobil uyumlu değilse. Temel duyarlı tasarım olmadan PWA katmanı anlamsız.
İçerik sunucuda üretilmiyorsa. Önce bu düzeltilmeli; aksi hâlde PWA arama tarafındaki riski büyütüyor.
Kullanıcı tekrar gelmiyorsa. Ölçüm yapılmadan verilen PWA kararı, kullanılmayan bir özelliğe yatırım oluyor.
Bu üçü kontrol edildikten sonra karar çok daha net veriliyor.
Maliyeti belirleyen kalemler
Teklif alırken hangi kalemlerin fiyatı oynattığını bilmek karşılaştırmayı kolaylaştırıyor.
Temel kurulabilirlik. Ana ekrana eklenebilme ve uygulama gibi açılma. En küçük kapsam.
Önbellekleme. Hangi sayfaların çevrimdışı çalışacağı. Kapsam genişledikçe maliyet artıyor.
Çevrimdışı veri girişi. Bağlantı yokken kaydedilen verinin sonradan eşitlenmesi. En pahalı ve en karmaşık kalem.
Bildirim. Sunucu tarafı altyapı ve izin yönetimi gerektiriyor.
İlk kalem çoğu projede birkaç günlük iş; üçüncüsü haftalara çıkabiliyor. Kapsamı baştan netleştirmek, bu projelerde de en belirleyici karar.
Mevcut siteye eklenebilir mi?
Genellikle evet ve sıfırdan yazmaktan çok daha ucuz.
Gerekenler: güvenli bağlantı, bir tanım dosyası ve önbellekleme katmanı. Mevcut site duyarlı tasarımlıysa ve içerik sunucuda üretiliyorsa ek yapısal değişiklik gerekmiyor.
Sıfırdan yazma gerektiren durum, mevcut sitenin teknik olarak eskimiş olması; o zaman da karar PWA kararı değil yeniden yapım kararı oluyor.
Sonuç — PWA bir SEO tekniği değil bir kullanım biçimi kararı. Arama tarafındaki etkisi dolaylı; asıl sorusu şu — kullanıcınız bu ekranı yeterince sık açıyor mu?
Mobil taraftaki seçenekleri mobil uygulama yaptırma sayfasında karşılaştırdık; site ve uygulama geliştirmeyi web sitesi geliştirme ve özel yazılım geliştirme kapsamında yürütüyoruz.
Mobil tarafındaki indeksleme kurallarını mobil öncelikli indeksleme yazısında anlattık.
Bu konuyla ilgili
- front end developer — Bu kararı veren rol.
