Mobile first indexing nedir, sitenizi nasıl etkiliyor?
Google sitenizi mobil sürümünden değerlendiriyor. Masaüstünde olup mobilde olmayan her şey Google açısından hiç yok sayılıyor. Gizlenen ile kaldırılan içerik arasındaki fark ve kontrol listesi.
Google artık masaüstüne bakmıyor
Uzun süre arama motorları siteleri masaüstü sürümünden değerlendirdi. Mobil, ikincil bir sürümdü.
Bu tersine döndü. Google bugün siteleri mobil sürümünden tarıyor ve indeksliyor. Mobil öncelikli indeksleme belgeleri bunu açıkça yazıyor.
Pratik sonucu tek cümlede toplanıyor ve çoğu site sahibinin farkında olmadığı şey bu: masaüstünde bulunup mobilde bulunmayan her şey, Google açısından hiç yok.
Metin, görsel, bağlantı, işaretleme — hepsi için geçerli.
En pahalı hata — mobilde içeriği kaldırmak
Yaygın bir tasarım kararı var: mobilde sayfayı sadeleştirmek için bazı bölümleri tamamen kaldırmak.
Mantığı anlaşılır — küçük ekranda uzun metin okunmuyor. Ama sonucu ağır: kaldırılan içerik indekslenmiyor.
Şu ayrım belirleyici:
Gizlenen içerik indeksleniyor. Sekme, akordiyon ya da "devamını oku" arkasındaki metin HTML'de bulunuyor. Google onu görüyor ve değerlendiriyor.
Kaldırılan içerik indekslenmiyor. CSS ile gizlemek değil, HTML'den hiç göndermemek. Google onu hiç görmüyor.
Yani mobilde sadeleştirme yapılacaksa yöntem "kaldırmak" değil "katlamak" olmalı.
Dikkat — Bazı tema ve eklentiler mobilde belirli blokları HTML'den tamamen çıkarıyor. Bu, tasarım tercihi gibi görünüyor ama fiilen içerik siliyor. Kontrol etmeden fark edilmiyor.
Ne kontrol edilmeli?
Beş başlık ve hepsi ücretsiz kontrol edilebiliyor.
1. Metin. Masaüstündeki tüm metin mobilde de var mı?
2. Görseller. Görseller mobilde de yükleniyor mu, alt metinleri duruyor mu?
3. Yapılandırılmış veri. İşaretleme mobil sürümde de bulunuyor mu? Ayrı mobil site kullanan kurulumlarda en sık kaybolan şey bu.
4. Başlık ve açıklama. Meta etiketler iki sürümde aynı mı?
5. İç bağlantılar. Masaüstü menüsündeki bağlantılar mobil menüde de var mı?
Beşincisi sinsi: mobil menü genellikle daha kısa tutuluyor ve bazı bağlantılar yalnızca masaüstünde kalıyor. Bu, o sayfaların aldığı iç bağlantıyı azaltıyor.
Test yöntemi
Tahmin etmeye gerek yok; Google ne gördüğünü gösteriyor.
Search Console → URL denetleme → adresi girin → "Canlı URL'yi test et" → "Oluşturulan HTML" bölümüne bakın.
Orada gördüğünüz şey, Google'ın gerçekten gördüğü şey. Masaüstü tarayıcınızda gördüğünüzle karşılaştırın.
İkinci yöntem daha hızlı ama daha kaba: tarayıcının geliştirici araçlarında mobil görünüme geçip sayfayı yeniden yükleyin ve metni tarayın.
Kontrol | Nasıl |
|---|---|
Metin eksik mi | Oluşturulan HTML'de kelime arama |
Görsel yükleniyor mu | Mobil görünümde sayfayı kaydırmak |
İşaretleme var mı | Zengin sonuç test aracı, mobil seçeneğiyle |
Bağlantılar duruyor mu | Mobil menüyü açıp saymak |
Hız yeterli mi | Mobil PageSpeed skoru |
Ayrı mobil site kullanıyorsanız
Bazı eski kurulumlarda mobil sürüm ayrı bir adreste duruyor. Bu yapı bugün önerilmiyor ve risk taşıyor.
Riskler:
İçerik farkı. İki sürümü senkron tutmak zor; zamanla ayrışıyorlar. İşaretleme kaybı. Yapılandırılmış veri genellikle yalnızca masaüstü sürümde kalıyor. Yönlendirme karmaşası. Cihaz algılamayla yapılan yönlendirmeler hata üretebiliyor.
Duyarlı tasarıma geçmek uzun vadede tek sağlıklı yol. Aynı HTML iki cihazda da sunulduğu için fark riski ortadan kalkıyor.
Örnek senaryo — Bir sitede ürün açıklamaları masaüstünde tam, mobilde ilk iki cümleyle sınırlı gösteriliyor ve gerisi HTML'den çıkarılıyor. Google mobil sürümü indekslediği için o ürünlerin içeriği fiilen iki cümleden ibaret sayılıyor. Açıklamalar mobilde de tam gönderilip görsel olarak katlanınca, hiçbir tasarım değişikliği olmadan içerik geri kazanılıyor.
Mobil hız ayrı bir konu
Mobil öncelikli indeksleme ile mobil hız farklı iki başlık ama pratikte birlikte yürüyor.
İndeksleme, içeriğin görülüp görülmediğiyle ilgili. Hız, kullanıcının o içeriğe ne kadar sürede ulaştığıyla.
Mobil hız ölçümlerinin nasıl okunacağını PageSpeed Insights yazısında, görsellerin nasıl yönetileceğini tembel yükleme yazısında anlattık.
Hız ölçülerinin tanımı ve eşikleri web.dev üzerinde yayımlanıyor.
Dokunma hedefleri ve okunabilirlik
Sıralama tarafında doğrudan bir ölçü olmasa da kullanıcı davranışını etkileyen iki nokta var.
Dokunma hedefleri. Bağlantı ve düğmelerin parmakla rahat tıklanabilecek büyüklükte olması. Yan yana duran küçük bağlantılar yanlış tıklama üretiyor.
Yazı boyutu. Mobilde yakınlaştırma gerektiren metin okunmuyor. Ziyaretçi geri dönüyor.
Bu ikisi genellikle tema seçiminde belirleniyor ve sonradan düzeltmesi zahmetli.
Kontrol listesi
- Masaüstündeki tüm metin mobilde de HTML'de bulunuyor mu?
- Görseller ve alt metinleri mobilde var mı?
- Yapılandırılmış veri mobil sürümde de üretiliyor mu?
- Başlık ve meta açıklama iki sürümde aynı mı?
- Menüdeki bağlantılar mobilde de erişilebilir mi?
- Search Console'un oluşturulan HTML çıktısı beklediğinizle uyuşuyor mu?
Altı maddenin tamamı bir saat içinde kontrol edilebiliyor ve bulunan her eksik doğrudan kayıp demek.
Sık yapılan dört mobil hatası
Menüyü kısaltmak. Masaüstü menüsündeki bağlantıların bir kısmı mobil menüde yer almıyor. Bu, o sayfaların aldığı iç bağlantıyı azaltıyor.
Görselleri kaldırmak. Hız kazanmak için mobilde görselleri hiç göndermemek, alt metinlerin ve görsel aramasındaki görünürlüğün kaybı demek.
Yapılandırılmış veriyi atlamak. Ayrı mobil sürüm kullanan kurulumlarda işaretleme genellikle yalnızca masaüstünde kalıyor.
Araya giren katmanlar. Mobilde ekranı kaplayan bildirim ve kampanya katmanları, hem kullanıcıyı hem değerlendirmeyi olumsuz etkiliyor.
Duyarlı tasarımda dikkat edilecekler
Duyarlı tasarım kullanmak riski büyük ölçüde kaldırıyor ama tamamen değil.
CSS ile gizlemek içeriği silmez. Bu iyi haber: gizlenen içerik HTML'de duruyor ve indeksleniyor.
Ama koşullu yükleme siler. JavaScript ile ekran boyutuna göre içerik yüklenip yüklenmemesine karar veriliyorsa, mobilde yüklenmeyen içerik kayboluyor.
Aradaki fark ince ama sonucu büyük. Kontrol yöntemi aynı: oluşturulan HTML'e bakmak.
Tablet ve ara boyutlar
Değerlendirme mobil sürüm üzerinden yapılıyor ama kullanıcı deneyimi açısından ara boyutlar da önemli.
Sık görülen sorun, tasarımın telefon ve masaüstü için düşünülüp tablet boyutunda bozulması. Bu, arama tarafında doğrudan bir ölçü değil ama o cihazdan gelen ziyaretçiyi kaybettiriyor.
Kontrol basit: tarayıcı penceresini yavaşça daraltıp düzenin nerede bozulduğuna bakmak.
Geçiş nasıl doğrulanır?
Search Console, sitenizin hangi tarayıcıyla tarandığını gösteriyor.
Ayarlar bölümündeki tarama istatistiklerinde, isteklerin çoğunun mobil tarayıcıdan geldiğini görüyorsanız geçiş tamamlanmış demektir.
Masaüstü ağırlıklı bir dağılım görüyorsanız iki olasılık var: site çok yeni ya da mobil sürümde bir erişim sorunu var.
İçerik eşitliği kontrol listesi
Ayrı mobil sürüm kullanan ya da koşullu içerik yükleyen sitelerde madde madde kontrol:
- Ana metin iki sürümde de tam mı?
- Başlık etiketleri aynı seviyede mi?
- Görseller ve alt metinleri var mı?
- Yapılandırılmış veri üretiliyor mu?
- Kanonik etiket doğru adresi gösteriyor mu?
- İç bağlantılar eksiksiz mi?
- Sayfalama bağlantıları erişilebilir mi?
Yedi maddenin her biri, eksik olduğunda sessiz bir kayıp üretiyor.
Sonuç — Mobil öncelikli indeksleme yeni bir teknik gereklilik getirmiyor; var olan bir varsayımı tersine çeviriyor. "Asıl sitem masaüstü, mobil ek sürüm" diye kurulmuş her yapı bugün yanlış tarafta duruyor.
Mobil uyumluluk ve teknik düzeltmeleri teknik SEO kapsamında yapıyoruz; yeni bir site kuruluyorsa bu ayarlar baştan doğru geliyor — web sitesi geliştirme sayfasında anlattık.
Bu konuyla ilgili
- kurumsal web tasarım — Duyarlı tasarımla baştan kurulum.
- PWA — Mobil deneyimin ileri katmanı.
