PageSpeed Insights nasıl kullanılır, skoru ne kadar önemli?
Yeşil skor peşinde koşmak çoğu sitede zaman kaybı. PageSpeed Insights’ta gerçekten bakılacak bölüm hangisi ve hangi bulgular önceliklidir?
Aracı açtınız, karşınızda iki farklı rapor var
PageSpeed Insights adresine bir sayfa yazıp ölçüm başlattığınızda karşınıza çıkan ekran, aslında iki ayrı raporun birleşimi. Bu ayrım anlaşılmadan yapılan her yorum yanlış yere gidiyor.
Saha verisi. Sayfanızı gerçekten ziyaret eden kullanıcılardan son 28 günde toplanan ölçümler. Gerçek cihazlar, gerçek bağlantılar, gerçek insanlar.
Laboratuvar verisi. O an, tek bir simüle edilmiş cihazda yapılan tek bir test. Yüzlük skor buradan çıkıyor.
Sıralama tarafında anlamlı olan birincisi. Herkesin konuştuğu yüzlük skor ise ikincisinden geliyor ve bir sıralama faktörü değil.
Dikkat — Ajans tekliflerinde ve müşteri toplantılarında konuşulan rakam neredeyse her zaman laboratuvar skoru oluyor. Yeşil skor gösteren bir rapor, saha verisinde eşiği geçemeyen bir siteyi kurtarmıyor.
Yüzlük skor neden sıralama faktörü değil?
Google'ın sayfa deneyimi tarafında baktığı şey belirli eşikler: Core Web Vitals adı verilen üç ölçü ve her birinin geçilmesi gereken bir sınırı var. web.dev üzerindeki tanım sayfası bu ölçüleri ve eşikleri açıklıyor.
Buradaki mantık "ne kadar yüksekse o kadar iyi" değil, "eşiği geçti mi geçmedi mi". Eşiği geçen bir sayfa için daha da hızlanmak, sıralama tarafında ek bir kazanç üretmiyor.
Bu, hızlanmanın değersiz olduğu anlamına gelmiyor — kullanıcı deneyimi ve dönüşüm tarafında karşılığı var. Ama SEO bütçesinden 92'yi 98 yapmaya harcanan zaman, başka bir işe harcansa daha çok getiriyor.
Üç ölçü, üç farklı sorun
Ölçü | Neyi ölçüyor | Tipik sebebi |
|---|---|---|
En büyük içerikli boyama | Ana içeriğin ne kadar sürede göründüğü | İlk ekrandaki büyük görsel |
Sonraki boyamayla etkileşim | Tıklamaya ne kadar sürede tepki verildiği | Ağır JavaScript |
Kümülatif düzen kayması | Sayfanın yüklenirken zıplaması | Ölçüsü verilmemiş görsel, sonradan yüklenen reklam |
Üçünün sebepleri farklı olduğu için çözümleri de farklı. Rapordaki "Fırsatlar" listesi bu ayrımı yapmıyor; hepsini tek listede sıralıyor.
Doğru yaklaşım şu: saha verisinde hangi ölçü kırmızıysa önce onun sebebini bulmak. En büyük içerikli boyama belgeleri bu ölçünün nasıl iyileştirildiğini ayrıntılı anlatıyor.
En yaygın tek sebep
Sahada gördüğümüz sorunların büyük kısmı tek bir yerden çıkıyor: ilk ekranda görünen büyük bir görselin geç yüklenmesi.
Sebepleri sıralı:
- Görsel gereğinden büyük boyutta yükleniyor
- Modern bir biçim (webp gibi) kullanılmıyor
- Görselin genişlik ve yükseklik değerleri yazılmamış
- İlk ekrandaki görsele tembel yükleme uygulanmış
Sonuncusu ters etki yapan bir hata ve çok yaygın. Tembel yükleme ekranın altındaki görseller için doğru, ilk ekrandaki için yanlış; ayrıntısını tembel yükleme yazımızda açtık.
Örnek senaryo — Bir kurumsal sitede skor mobilde 41. Rapordaki fırsatlar listesinde on iki madde var. Saha verisine bakıldığında yalnızca en büyük içerikli boyama kırmızı. Sebep tek: ana sayfadaki 2,4 MB'lık kapak görseli. Görsel yeniden boyutlandırılıp webp'ye çevriliyor ve tembel yüklemesi kaldırılıyor. Diğer on bir maddeye hiç dokunulmuyor.
Rapor nasıl okunmalı?
Sırayla üç bölüme bakılıyor.
1. Saha verisi bölümü. Üç ölçünün her biri yeşil mi? Değilse hangisi? Karar bu bölümden çıkıyor.
2. Teşhis bölümü. Sorunlu ölçünün sebebini gösteren teknik ayrıntılar. En büyük içerikli boyama sorunluysa hangi öğenin sorumlu olduğu burada yazıyor.
3. Fırsatlar bölümü. En son bakılacak yer. Tahmini kazanç veriyor ama bu tahminler laboratuvar koşullarına göre ve gerçek kazanç genellikle daha düşük.
Çoğu kişi tersten başlıyor: fırsatlar listesinin en üstündeki maddeyle. O madde, sizin gerçek sorununuzla ilgili olmayabiliyor.
Mobil mi masaüstü mü?
İkisi ayrı ölçülüyor ve aralarındaki fark genellikle büyük — mobil test daha yavaş bir cihaz ve bağlantı varsayıyor.
Önemsenmesi gereken taraf mobil. Google indekslemeyi mobil sürüm üzerinden yapıyor; mobil öncelikli indeksleme belgeleri bunu açıkça yazıyor.
Masaüstü skoru yüksek, mobil skoru düşük bir sitede yapılacak iş mobil tarafta. Tersi durum nadir ve genellikle bir yapılandırma hatasına işaret ediyor.
Skor neden her ölçümde değişiyor?
Laboratuvar testi tek bir simülasyon. Ağ koşulları, sunucunun o anki yükü ve ölçüm ortamı sonucu etkiliyor.
Aynı sayfada arka arkaya yapılan iki ölçümde 8–10 puanlık fark olağan. Bu, sitenizde bir şey değiştiği anlamına gelmiyor.
Karar vermek için üç ölçüm alıp ortasını almak ya da doğrudan saha verisine bakmak gerekiyor. Saha verisi 28 günlük ortalama olduğu için günlük dalgalanmadan etkilenmiyor.
İpucu — Bir değişikliğin işe yarayıp yaramadığını laboratuvar skoruyla ölçmeyin. Değişiklikten sonra saha verisinin güncellenmesi birkaç hafta sürüyor; asıl cevap orada.
Aracın göstermediği şeyler
PageSpeed Insights bir hız aracı ve yalnızca hız ölçüyor. Şunları görmüyor:
- Sayfanın indekslenip indekslenmediği
- İçeriğin aranan soruya cevap verip vermediği
- Başlık ve açıklamanın doğru kurulup kurulmadığı
- İç bağlantı yapısı
Bu yüzden "PageSpeed skorum yeşil ama sıralamam yok" cümlesi çelişki değil, beklenen bir durum. Hız bir engel; kaldırıldığında geri kalan işler görünür oluyor. Diğer engellerin listesi SEO hataları kontrol listesi yazısında.
Ne zaman hız çalışmasına öncelik verilmeli?
Üç durumda hız ilk sıraya çıkıyor.
Saha verisinde iki veya üç ölçü kırmızıysa. Bu, gerçek kullanıcıların yavaşlık yaşadığı anlamına geliyor ve dönüşümü doğrudan etkiliyor.
Mobil trafiğiniz ağırlıklıysa. Yavaş bir mobil deneyim, ziyaretçinin okumadan geri dönmesine yol açıyor.
E-ticaret yapıyorsanız. Ödeme akışındaki her saniyenin karşılığı doğrudan ölçülebiliyor.
Bunların hiçbiri yoksa hız, yapılacaklar listesinde ortalarda bir yerde durabilir.
Sık yapılan üç yorum hatası
Skoru rakiple karşılaştırmak. Rakibin skoru sizin sıralamanızı belirlemiyor. Karşılaştırılacak şey skor değil, saha verisindeki eşiklerin geçilip geçilmediği.
Tek sayfaya bakıp genelleme yapmak. Ana sayfa hızlı olabilir ama gelir taşıyan iç sayfalar yavaş olabilir. Şablon bazında bakmak gerekiyor; Search Console'un raporu bunu sayfa grupları hâlinde veriyor.
Fırsatlar listesindeki tahminleri toplamak. Rapordaki "şu kadar saniye kazanabilirsiniz" değerleri birbirine eklenmiyor. Aynı kaynağı işaret eden iki madde aynı kazancı iki kez sayıyor olabiliyor.
Rapor dışında bakılacak iki şey
Sunucu yanıt süresi. Tarayıcı tarafındaki hiçbir iyileştirme, sunucunun geç yanıt vermesini telafi etmiyor. Bu süre yüksekse öncelik barındırmada.
Üçüncü taraf betikler. Sohbet widget'ı, ısı haritası, reklam ve sosyal medya gömüleri. Bunların yükü kendi kodunuzda görünmüyor ama gerçek. Kaldırılan tek bir kullanılmayan widget, haftalarca süren optimizasyondan çok kazandırabiliyor.
Düzeltme sonrası ne beklenmeli?
Beklenti yanlış kurulduğunda ekip motivasyonunu kaybediyor.
Laboratuvar skoru düzeltmeden hemen sonra değişiyor. Saha verisi ise 28 günlük ortalama olduğu için kademeli değişiyor; tam etkiyi görmek dört haftayı buluyor.
Bu arada sıralama değişimi beklemeyin. Hız bir engel; kaldırıldığında sıralamayı içeriğin kalitesi belirliyor. Hız düzeltmesinin doğrudan sıralama sıçraması ürettiği durumlar, sitenin baştan çok yavaş olduğu durumlarla sınırlı.
Sonuç — PageSpeed Insights bir teşhis aracı, bir not defteri değil. Doğru kullanımı skoru yükseltmeye çalışmak değil, saha verisinde kırmızı olan tek ölçünün sebebini bulup onu düzeltmek.
Hız ve teknik tarafın uygulamasını teknik SEO kapsamında yapıyoruz; sitenizin bugünkü durumunu rakamla görmek isterseniz SEO denetimi ve analiz çalışması bunu kapsıyor.
Hangi araçların neyi ölçtüğünü site hızı test araçları yazısında karşılaştırdık.
