ChatGPT işletmemi tanımıyor, adımı yazınca neden bilgi çıkmıyor

İşletmenizin adını ChatGPT’ye yazıyorsunuz ve cevap şu oluyor: “Bu işletme hakkında güncel bir bilgim yok.” Ya da daha kötüsü, aynı adı taşıyan başka bir şehirdeki firmayı anlatıyor. Rakibinizin adını yazdığınızda ise adresi, hizmetleri, hatta çalışma saatleri geliyor.

Bu yazı tam olarak bu durumu anlatıyor: kategori sorusunda değil, doğrudan adınızla sorulduğunuzda tanınmamak. İşin genel çerçevesini yapay zekâ arama optimizasyonu sayfasında anlattık; burada teşhise odaklanıyoruz. “En iyi diş kliniği hangisi” gibi bir soruda rakibinizin önerilmesi ayrı bir sorun ve onu yapay zekâ cevabında rakibim çıkıyor, ben çıkmıyorum yazısında ele aldık.

Adınızı yazınca hangi üç cevaptan biri geliyor?

ChatGPT’ye işletme adınızı sorduğunuzda gelen cevap genellikle üç tipten birine giriyor ve her biri farklı bir sebebe işaret ediyor.

“Bilgim yok” cevabı. Model sizi hiç tanımıyor. Ya hakkınızda yazılmış kaynak çok az ya da o kaynaklar modelin erişebildiği yerde değil.

Başka bir firmayı anlatan cevap. Model bir şey biliyor ama sizi başka biriyle karıştırıyor. Bu, genellikle adınızın yaygın olduğu ve sizi ayırt edecek bilginin (şehir, sektör, kuruluş yılı) kaynaklarda yan yana geçmediği durumlarda oluyor.

Yarı doğru cevap. Adresiniz eski, hizmetleriniz eksik, telefonunuz yanlış. Bu durum ayrı bir yazının konusu; yanlış bilginin kaynağını bulma yöntemini yapay zekâ işletmem hakkında yanlış bilgi veriyor yazısında anlattık.

Bu yazı ilk iki durumla ilgileniyor. İkisinin de ortak noktası şu: model sizi tanıyacak kadar birbirini doğrulayan kaynak bulamıyor.

Model bir işletmeyi nasıl tanıyor?

Burada yaygın bir yanlış anlama var. İşletme sahipleri çoğunlukla “sitem var, o zaman ChatGPT beni bilmeli” diye düşünüyor. Oysa model bir işletmeyi tek bir sayfadan öğrenmiyor; aynı bilginin birden fazla yerde tutarlı biçimde geçmesinden öğreniyor.

Bunu bir insanın yeni bir şehirde esnaf araştırmasına benzetebilirsiniz. Tek bir tabelaya bakıp karar vermiyor; komşuya soruyor, haritadaki yorumlara bakıyor, belki bir haberde adını görüyor. Bilgiler örtüşüyorsa güveniyor.

ChatGPT’nin iki ayrı bilgi kaynağı var ve ikisi de bu mantıkla çalışıyor:

• Modelin kendi hafızası. Eğitim sırasında okuduğu metinlerden oluşuyor. Burada yer almak için hakkınızda web’de yeterince ve tutarlı yazı olması gerekiyor.
• Arama özelliği. Soru sorulduğunda güncel web’e bakıp kaynak gösteriyor. OpenAI’ın bot belgesine göre bu iş için kullanılan tarayıcı OAI-SearchBot ve sitenizin ChatGPT arama sonuçlarında görünebilmesi için bu tarayıcının engellenmemesi gerekiyor.

Yani tanınmamanın sebebi ya hafızada yer alacak kadar kaynağınızın olmaması ya da arama özelliğinin sizi bulup anlayamaması.

Birinci sebep — adınız her yerde farklı yazılıyor

Bir işletmenin adı sitede “Örnek Diş”, işletme profilinde “Örnek Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği”, sosyal medyada “ornekdisklinik” olarak geçiyorsa, bir insan bunların aynı yer olduğunu anlar. Model için bu üç ayrı iz demek ve hiçbiri tek başına güçlü değil.

Aynı sorun adreste de görülüyor. Taşındınız ve sitenizi güncellediniz ama eski rehber kayıtlarınız duruyor. Artık model iki adres görüyor ve hangisinin doğru olduğunu bilmiyor.

Sık gördüğümüz tutarsızlıklar:

• Ticari unvan ile tabela adının karışık kullanılması
• Şehir veya ilçe bilgisinin bazı kaynaklarda hiç geçmemesi
• “Hakkımızda” sayfasında ne iş yaptığınızın tek bir net cümleyle yazılmaması
• Kuruluş yılının farklı yerlerde farklı yazılması
• Farklı telefon numaralarının farklı kaynaklarda kalması

İpucu — Tek bir “resmî tanıtım cümlesi” yazın ve her yerde aynısını kullanın. Örnek biçim: “[Ad], [yıl]’dan beri [şehir]’de [ne iş yaptığı] hizmeti veren bir [işletme tipi].” Bu cümle sitenizin girişinde, işletme profilinizde ve sosyal medya hesaplarınızın tanıtım alanında aynı olmalı.

Google da işletme profili için benzer bir kural koyuyor: işletme profili yönergelerine göre işletme adı, tabelada ve gerçek hayatta kullanılan adla aynı olmalı. Bu kural yapay zekâ için de doğru başlangıç noktası.

İkinci sebep — sizden başka kimse sizden söz etmiyor

Kendi sitenizde “Ankara’nın en deneyimli ekibi” yazması modelin gözünde bir iddia. Aynı bilgiyi başka bir sitenin yazması ise bir teyit.

Pek çok küçük işletmenin web’deki tek izi kendi sitesi ve işletme profili. Bu durumda model sizi ya hiç tanımıyor ya da tanısa bile hakkınızda söyleyecek bir şey bulamıyor.

Dış kaynak derken reklam veya satın alınmış bağlantı kastetmiyoruz. İşe yarayan kaynaklar genellikle zaten var olan ama sizin kaydınızın eksik olduğu yerler:

• Üye olduğunuz meslek odasının veya derneğin üye listesi
• Sektörünüze özgü rehber ve karşılaştırma siteleri
• Yerel haber siteleri (açılış, ödül, etkinlik haberi)
• Tedarikçinizin veya iş ortağınızın referans sayfası
• Katıldığınız fuar veya etkinliğin katılımcı listesi

Her birinde adınızın, şehrinizin ve ne iş yaptığınızın aynı biçimde geçmesi gerekiyor. Birinci sebebi çözmeden ikinciye geçmemenin nedeni bu: tutarsız bir adla açılan yeni kayıtlar sorunu büyütüyor.

Üçüncü sebep — siteniz okunuyor ama anlaşılmıyor

Bazen siteye erişim var, kaynak da var ama model yine de kim olduğunuzu çıkaramıyor. Sebep sitenin ayrıştırılabilir olmaması: bilgi var ama makinenin kolayca ayıklayabileceği bir biçimde değil.

En sık gördüğümüz örnekler:

• İşletme adı ve adres yalnızca bir görselin içinde, metin olarak hiç geçmiyor
• Ana sayfada yalnızca slogan var; ne iş yaptığınız üçüncü ekranda, küçük yazıyla anlatılıyor
• Hizmetler bir kaydırmalı bileşenin içinde ve sayfa kaynağında görünmüyor
• Kuruluş bilgisini tanımlayan yapısal veri hiç yok

Google, kuruluş bilgisini makine okunur biçimde vermek için Organization yapısal verisini belgeliyor: ad, logo, adres, iletişim ve sosyal hesaplar. Bu işaretleme tek başına sizi tanıtmıyor ama sitenizdeki bilginin net ve tek anlamlı okunmasına yardım ediyor.

Dikkat — Yapısal veriye sayfada görünmeyen bilgi yazmayın. Sayfada olmayan bir ödülü veya puanı işaretlemeye eklemek, Google’ın yönergelerine aykırı ve güvenilirlik kaybettiriyor.

Kendi kendinize 20 dakikalık teşhis

Aşağıdaki kontrolü bir ajansa gitmeden kendiniz yapabilirsiniz. Her adım birkaç dakika sürüyor.

1. Üç yazımla sorun. ChatGPT’de yeni bir sohbet açın ve işletme adınızı üç biçimde sorun: tabela adı, ticari unvan, “ad + şehir”. Her cevabı kaydedin.
2. Kaynakları not edin. Arama özelliği kaynak gösteriyorsa hangi sitelerin listelendiğini yazın. Kendi siteniz aralarında mı?
3. Profil ile siteyi karşılaştırın. İşletme profilinizdeki ad, adres, telefon ve kategori ile sitenizin alt bilgisindekileri yan yana koyun.
4. robots.txt dosyanıza bakın. Adres çubuğuna alanadiniz.com/robots.txt yazın. OAI-SearchBot veya tüm botlar için bir engel var mı?
5. Adınızı Google’da tırnak içinde arayın. Kendi siteniz ve profiliniz dışında kaç sonuç çıkıyor? Bu, dış kaynak sayınızın kaba bir göstergesi.

Düzeltme sırası neden önemli?

Teşhisten sonra akla gelen ilk şey genellikle “daha fazla yerde görünmek” oluyor. Ama sıra ters kurulduğunda emek boşa gidiyor.

Önerdiğimiz sıra:

1. Kendi kaynaklarınız. Site, işletme profili ve sosyal medya hesaplarında ad, adres, telefon ve tanıtım cümlesini birebir aynı yapın.
2. Erişim. Sitenizin yapay zekâ tarayıcılarına açık olduğunu doğrulayın.
3. Okunabilirlik. Ana sayfaya ve “Hakkımızda” sayfasına kim olduğunuzu tek cümleyle yazın; kuruluş bilgisini yapısal veriyle işaretleyin.
4. Dış kaynaklar. Ancak bundan sonra meslek kuruluşu, rehber ve yerel haber kayıtlarına geçin.
5. Ölçüm. Aynı üç soruyu ayda bir tekrar sorun ve cevabı kaydedin.

Yerel işletmeler için birinci ve dördüncü adımın büyük kısmı yerel SEO çalışmasıyla örtüşüyor. Yani bu iş için ayrı bir bütçe açmadan başlamak mümkün.

Örnek senaryo — Ankara’da on iki yıllık bir muhasebe bürosu düşünün. Tabelada soyadıyla anılıyor, sitesinde ticari unvanı yazıyor, işletme profilinde ise kurucunun adı var. ChatGPT’ye büronun adı sorulduğunda başka bir ildeki benzer adlı firma anlatılıyor. Üç kaynağı tek ada bağlamak, meslek odası kaydındaki eski adresi güncellemek ve sitenin girişine tek cümlelik bir tanıtım eklemek, bu durumu düzeltmek için atılacak ilk üç adım oluyor.

Hangi durumda beklemek gerekiyor?

Her şeyi doğru yaptığınız hâlde model sizi hemen tanımayabilir. Bunun iki açıklaması var.

Modelin kendi hafızası yeni sürümlerle güncelleniyor; bugün düzelttiğiniz bir bilginin o hafızaya girmesi aylar sürebiliyor. Arama özelliği ise daha hızlı tepki veriyor çünkü güncel web’e bakıyor. Bu yüzden düzeltmenin ilk etkisini genellikle kaynak gösterilen cevaplarda görüyorsunuz.

Çok yeni bir işletmeyseniz de sabırlı olmak gerekiyor. Hakkınızda yazılacak şeyin birikmesi zaman alıyor ve bunu hızlandırmanın dürüst bir kestirmesi yok.

Yapılmaması gerekenler

Tanınmamak can sıkıcı olduğu için hızlı çözüm vaat eden yöntemlere yönelmek kolay. Bunların çoğu ya işe yaramıyor ya da zarar veriyor.

• Kendi hakkınızda sahte yorum veya forum yazısı üretmek. Hem platformların kurallarına aykırı hem de fark edildiğinde güveni kalıcı biçimde zedeliyor.
• Sitenize görünmez metin eklemek. Yapay zekâya özel gizli talimat yazmak, Google’ın yararlı içerik yaklaşımına ters ve arama tarafında da risk yaratıyor.
• Her rehbere farklı bir adla kaydolmak. Görünürlük artıyor gibi görünse de birinci sebebi büyütüyor.

Sonuç — ChatGPT’nin sizi tanımaması çoğunlukla teknik bir arıza değil, iz eksikliği. Adınızı her yerde aynı yazın, sitenizi okunur hâle getirin, sonra sizden söz eden kaynakları çoğaltın. Sıra bu olduğunda her yeni kayıt bir öncekini güçlendiriyor.

Teşhisi sizin yerinize yapmamızı isterseniz tek seferlik denetimin kapsamı ve ücreti GEO fiyatları sayfasında yazılı. Yapay zekâ tarafını klasik arama çalışmasıyla birlikte yürütmek isteyenler için SEO ajansı sayfamız iki işin nasıl birleştiğini anlatıyor.