Yapay zekâ işletmem hakkında yanlış bilgi veriyor

Bu neden acil bir sorun

Yanlış bilgi soyut bir itibar meselesi değil, sayılabilir bir kayıp.

Kapanmış bir şubeyi açık gösteren bir cevap, müşteriyi boşa yola çıkarıyor. Artık sunmadığınız bir hizmeti sayan bir cevap, karşılayamayacağınız bir talep üretiyor. Eski bir telefon numarası, hiç ulaşamayan bir müşteri demek.

Üstelik bu kişiler size ulaşmadan kayboluyor; şikâyet bile gelmiyor.

Model uydurmuyor, tekrarlıyor

İlk refleks "yapay zekâ uyduruyor" demek oluyor. Çoğu vakada durum bu değil.

Model, internette bulduğu bilgiyi tekrarlıyor. O bilgi yanlışsa, yanlış bir kayıt bir yerde duruyor demektir. Ve o kayıt durduğu sürece düzeltme kalıcı olmuyor.

Bu yüzden ilk iş düzeltmek değil, kaynağı bulmak.

İpucu — Modele doğrudan sorun: bu bilgiyi nereden aldığını ve kaynak gösterip gösteremeyeceğini. Her zaman kesin cevap vermiyor ama çoğu zaman yön veriyor ve aramanız gereken yeri daraltıyor.

En sık kaynaklar

Sahada karşılaştığımız yanlış bilgilerin çıktığı yerler.

Güncellenmemiş işletme profili. Çalışma saatleri, adres, telefon veya kategori eski kalmış oluyor. Bu kaynak hem en yaygın hem en kolay düzeltilen.

Eski rehber ve listeleme kayıtları. Yıllar önce bir rehbere kaydolmuşsunuz, bilgiler değişmiş ama kayıt olduğu gibi duruyor. Bu siteler birbirinden veri kopyaladığı için tek bir yanlış kayıt çoğalabiliyor.

Kaldırılmış sayfaların izleri. Sitenizden sildiğiniz bir sayfa arşivlerde ve alıntılarda yaşamaya devam edebiliyor.

Kendi sitenizdeki tutarsızlık. İletişim sayfasında bir numara, alt bilgide başka bir numara. Bu, en çok gözden kaçan kaynak.

Basın ve haber içerikleri. Eski bir habere dayanan bilgi, güncellenmediği için tekrar edilmeye devam ediyor.

Örnek senaryo — Bir müşteri, dil modellerinin sürekli kapanmış olan eski adresini verdiğinden şikâyetçiydi. Sitesi güncel, işletme profili güncel, her şey doğruydu. Yanlış adresi Google'da arattığımızda üç ayrı sektörel rehberde durduğunu gördük; üçü de yıllar önce girilmiş kayıtlardı. Kayıtlar tek tek güncellendi. Sonraki ölçümlerde eski adres kademeli olarak kayboldu. Sitede hiçbir değişiklik yapılmadı çünkü sorun sitede değildi.

Düzeltme sırası

1. Kendi evinizi düzeltin. İletişim bilgileriniz sitenin her yerinde aynı mı? İletişim sayfası, alt bilgi, hakkımızda sayfası ve yapısal veri işaretlemesi birbiriyle tutarlı olmalı. Tutarsızlık varsa hangi bilginin doğru olduğu belirsizleşiyor.

2. İşletme profilini güncelleyin. Adres, telefon, saatler, kategoriler, hizmet bölgesi. Yinelenen profil olup olmadığını da kontrol edin; aynı işletme için birden fazla kayıt varsa hangisinin doğru olduğu belirsiz kalıyor.

3. Yanlış bilgiyi aratın. Yanlış adresi, eski numarayı veya hatalı ifadeyi Google'da aratın. Hangi sitelerde durduğunu listeleyin.

4. Kaynakları tek tek düzeltin. Rehber sitelerinin çoğunda kayıt güncelleme veya sahiplenme kanalı var. Sıkıcı ama en etkili adım bu.

5. Doğruyu güçlendirin. Sık karıştırılan bilgiyi kendi sitenizde net ve tek bir yerde yazın. Sık sorulan sorular bölümü bunun için uygun bir yer.

Doğru bilgiyi okunabilir yapmak

Doğru bilginin sitede olması yetmiyor; bulunabilir ve makine tarafından okunabilir olması gerekiyor.

Pratikte bu şu demek:

Son satır atlanıyor. Bir bilginin ne zaman güncellendiğinin görünmesi, hem okuyucu hem sistemler için güncelliğin işareti.

Dikkat — Sunmadığınız bir hizmeti sitenizde "yapmıyoruz" diye yazmak ters tepebiliyor; metin içinde geçtiği için ilişkilendirme devam edebiliyor. Daha etkili yol, ne yaptığınızı çok net yazıp o alanı hiç anmamak.

Doğruyu makine okunur yapmak

Doğru bilginin sitede yazılı olması ilk adım; ikinci adım o bilginin sistemler tarafından güvenle okunabilmesi.

Google'ın yapısal veri belgesi işletme bilgilerinin nasıl işaretleneceğini tanımlıyor. İşaretleme, sayfada görünen bilgiyle aynı olmalı; farklı bir bilgi işaretlemek politikalara aykırı.

İşaretlenmesi anlamlı olanlar: işletme adı, adres, telefon, çalışma saatleri, hizmet bölgesi ve varsa kurucu bilgisi.

Bunun ötesinde bir şey daha var ve sık atlanıyor: tutarlılık. Aynı bilgi sitede, işletme profilinde ve dış kayıtlarda birebir aynı yazılmalı. Farklı yazımlar sistemlerin hangisinin doğru olduğunu belirlemesini zorlaştırıyor.

Yanlış bilgiyi tekrar üretmeyin

Düzeltme yaparken farkında olmadan yanlışı besleyen üç davranış var.

Eski sayfaları silmek. Sildiğiniz sayfa arşivlerde yaşamaya devam ediyor ama artık düzeltebileceğiniz bir yer kalmıyor. Güncellemek silmekten iyi.

Aynı bilgiyi farklı biçimlerde yazmak. Telefon numarasını bir yerde boşluklu, bir yerde boşluksuz yazmak gibi. Küçük görünüyor ama eşleştirmeyi zorlaştırıyor.

Güncelleme tarihi göstermemek. Bir bilginin ne zaman güncellendiği görünmüyorsa, eski bir kaynakla yeni bir kaynak arasında ayrım yapılamıyor.

Google'ın yararlı içerik rehberi güncelliği ve doğrulanabilirliği doğrudan ele alıyor; buradaki ölçütler yapay zekâ tarafında da çalışıyor.

Motora bildirmek

Bazı ürünlerde geri bildirim kanalı var ve kullanılabilir. Ancak beklentiyi doğru kurun: etkisi sınırlı, süresi belirsiz ve garantisi yok.

Kalıcı çözüm kaynağı temizlemekten geçiyor. Bildirim, kaynak temizliğinin yerine geçmiyor; onu tamamlıyor.

Önleyici taraf

Yanlış bilginin ortaya çıkmasını tamamen engellemek mümkün değil ama olasılığı düşürmek mümkün.

Değişikliği aynı gün yansıtın. Adres, telefon veya hizmet değiştiğinde önce siteyi, sonra işletme profilini, sonra dış kayıtları güncelleyin. Aradaki gecikme, yanlış bilginin yayılma penceresi.

Kayıtlarınızı listeleyin. Hangi rehberlerde, hangi platformlarda ve hangi dizinlerde kayıtlı olduğunuzu bir yere yazın. Değişiklik anında bu liste elinizde olsun.

Yılda bir tarama yapın. İşletme adınızı, adresinizi ve telefonunuzu arayıp nerelerde göründüğünü kontrol edin. Bir saatlik iş ve en pahalı sorunun erken uyarısı.

Düzeltmeden sonra ölçmek

Düzeltme yaptıktan sonra tek bir kontrolle karar vermeyin.

Cevaplar kullanıcıya ve zamana göre değişiyor. Bir sorunun bir denemede doğru cevap vermesi, sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyor.

Yöntem şu: yanlış bilginin çıktığı soruları bir liste hâline getirin, ayda bir aynı soruları sorun ve doğru cevap oranını kaydedin. Eğilim yukarı gidiyorsa düzeltme işliyor demektir.

Bu ölçümü nasıl kuracağınızı ChatGPT'de markanız çıkıyor mu yazısında adım adım anlattık.

Sonuç — Yanlış bilgi neredeyse her zaman bir kaynağa dayanıyor ve o kaynak temizlenmeden düzeltme kalıcı olmuyor. Sırayı bozmayın: önce kendi siteniz, sonra işletme profili, sonra dış kayıtlar.

Yanlış bilginin kaynağını tespit edip temizleme planını çıkarıyoruz. Yapay zekâ tarafındaki çalışma yapay zekâ arama optimizasyonu, işletme profili ve dizin kayıtları yerel SEO kapsamında; mevcut durum tespiti için SEO denetimi ve analiz sayfasına bakabilirsiniz.