Web sitesi yaptırırken sorulacak 12 soru
Web sitesi teklifleri arasında beş kat fark görmek normal, çünkü aynı isimle çok farklı işler satılıyor. Bu sorular kapsam farkını ilk görüşmede ortaya çıkarıyor.
Neden soru listesi gerekiyor?
Web sitesi yaptırmak çoğu işletme için birkaç yılda bir yapılan bir iş. Karşı taraf ise bunu her gün yapıyor. Bilgi asimetrisi büyük.
Aşağıdaki sorular bu farkı kapatmak için. Cevapların teknik doğruluğunu değerlendiremeseniz bile, cevabın netliği çok şey anlatıyor.
Sahiplik ve devir
1. Alan adı kimin adına kayıtlı olacak?
Doğru cevap: sizin. Ajans yönetebilir ama kayıt sizin adınıza olmalı.
Alan adı ajansın adına kayıtlıysa ayrılırken pazarlık konusu oluyor. Bu, sektörde bilinen bir bağlama yöntemi.
2. Kaynak kodu ve içerik bende kalıyor mu?
Sözleşmede açıkça yazmalı. "Teslim sonrası tüm kaynak kod ve içerik müşteriye aittir" gibi bir madde arayın.
3. Barındırma nerede, erişim bende mi?
Sunucu erişimi, veritabanı yedeği ve panel şifresi sizde olmalı. Ajansın da erişimi olabilir ama tek erişim onda olmamalı.
4. Ayrılırsak siteyi taşıyabilir miyim?
Kapalı bir sisteme kilitleniyorsanız cevap "hayır" oluyor. Bunu baştan bilmek gerekiyor.
Teknik
Hız konusunda söz alırken ölçüye bağlanın. Core Web Vitals ölçütleri hangi eşiklerin iyi sayıldığını tanımlıyor; “hızlı olacak” yerine bu eşiklerin sözleşmeye yazılması, teslimde tartışmayı bitiriyor.
5. Hangi altyapı kullanılacak, neden?
WordPress mi, özel yazılım mı, hazır platform mu? Her birinin yeri var ama tercih gerekçelendirilebilmeli.
Altyapı | Uygun olduğu durum | Zayıf tarafı |
|---|---|---|
WordPress | İçerik ağırlıklı, hızlı başlangıç | Eklenti bağımlılığı, güvenlik bakımı |
Hazır platform | Küçük ölçek, teknik ekip yok | Sınırlı özelleştirme, taşınma zorluğu |
Özel yazılım | Özel iş akışı, ölçek | Maliyet, geliştirici bağımlılığı |
Başsız CMS + modern çatı | Hız ve SEO önceliği | Kurulum karmaşıklığı |
"Bizim kendi sistemimiz" cevabı dikkat gerektiriyor — o sistemden ayrılamıyorsunuz demektir.
6. Sayfa hızı için ne yapılacak?
Somut cevap bekleyin: görsel optimizasyonu, önbellek, kod bölme, sunucu tarafı render. "Hızlı olacak" cevabı yeterli değil.
Teslimde Core Web Vitals ölçümü isteyin. Core Web Vitals rehberimizde hangi değerlerin kabul edilebilir olduğunu yazdık.
7. Mobil öncelikli mi tasarlanacak?
Trafiğin çoğu mobilden geliyor. Tasarım masaüstünde yapılıp mobile sıkıştırılırsa sonuç kötü oluyor.
8. Yedekleme nasıl yapılacak?
Sıklık, saklama süresi, geri yükleme testi. Üçü de sorulmalı. Yedek alınıyor ama geri yüklenemiyorsa yedek yok demektir.
SEO
Karşınızdaki kişinin bu başlıkta ne kadar derine indiğini anlamanın kolay yolu var: Google’ın başlangıç rehberinde geçen temel konuları kendiliğinden konuşuyor mu, yoksa siz sorunca mı aklına geliyor. Bu rehber sektörün ortak asgarisi.
9. Mevcut sitemin adresleri ne olacak?
En kritik soru. Yenileme yapıyorsanız eski adreslerin yönlendirilmesi şart. Yapılmazsa Google'da biriktirdiğiniz her şeyi kaybediyorsunuz.
Cevap "301 yönlendirme haritası çıkaracağız" olmalı. "Yeni site daha iyi olacak, sıralama gelir" cevabı yanlış.
10. Başlık, meta ve yapısal veriyi kim yazacak?
Ajans mı, siz mi? Kimse yazmıyorsa sonradan sorun oluyor.
11. İçeriği kim yazacak?
Tasarım ajansları genellikle içerik yazmıyor. "Metinleri siz göndereceksiniz" cevabı gelirse buna hazırlıklı olun — proje çoğu zaman burada tıkanıyor.
12. Search Console ve analitik kurulacak mı?
Kurulmuyorsa sitenin nasıl gittiğini ölçemiyorsunuz. Kurulum basit ama unutuluyor.
Süreç ve sözleşme
13. Teslim tarihi ve aşamalar ne?
Aşamalı takvim isteyin: tasarım onayı, geliştirme, içerik girişi, test, yayın. Tek bir "3 ay" cevabı takip edilemiyor.
14. Kaç revizyon hakkım var?
Sınırsız revizyon vaadi gerçekçi değil. Aşama başına belirli sayıda revizyon, makul olan.
15. Teslim sonrası destek ne kadar?
Hata düzeltmeleri ücretsiz mi, ne kadar süre? Ayrı bakım sözleşmesi mi gerekiyor?
16. Ödeme nasıl bölünecek?
Yaygın yapı: başlangıçta bir kısım, tasarım onayında bir kısım, teslimde kalanı. Tamamını peşin isteyen ajans risk taşıyor.
Aşama | Tipik oran |
|---|---|
Sözleşme | %30–40 |
Tasarım onayı | %30 |
Teslim ve yayın | %30–40 |
Bütçe ve kapsam
Teklif karşılaştırırken en sık yapılan hata, farklı kapsamdaki iki teklifi fiyat üzerinden kıyaslamak. Kapsam netleştirilmeden fiyat anlamsız.
Teklifte kalem kalem görmeniz gerekenler:
- Kaç sayfa tasarlanacak, kaç şablon üretilecek
- İçerik girişi kime ait
- Görseller nereden gelecek (stok lisansı dahil mi)
- Mobil tasarım ayrı kalem mi
- SEO kurulumu dahil mi, hangi kapsamda
- Test ve düzeltme süresi ne kadar
- Eğitim ve dokümantasyon var mı
Bir teklif 40.000 TL, diğeri 90.000 TL diyorsa aradaki fark genellikle bu kalemlerde saklı. Ucuz teklif "içerik sizden, görsel sizden, SEO ayrı" diyorsa gerçek maliyet ikisine yakın çıkıyor.
Ayrıca teslim sonrası aylık gider kalemlerini de sorun: barındırma, alan adı, SSL, varsa lisans ücretleri, bakım. Bunlar ilk teklifte görünmüyor ama her yıl ödeniyor.
Cevaplardan ne anlaşılır?
Soruların teknik doğruluğunu değerlendiremeyebilirsiniz. Ama şunlara bakın:
- Net mi, kaçamak mı? İyi ajans bilmediğini de söylüyor.
- Yazılı veriyor mu? Sözlü vaatler teslimde unutuluyor.
- Size soru soruyor mu? İşinizi anlamadan teklif veren ajans, ihtiyacınıza değil kendi şablonuna göre çalışıyor.
- Yapmayacaklarını söylüyor mu? Her şeye "evet" diyen ajans, teslimde "onu konuşmamıştık" diyor.
Dikkat — Alan adı ajansın adına kayıtlıysa ayrılırken pazarlık konusu oluyor. Bu, sektörde bilinen bir bağlama yöntemi. Sözleşmeden önce kayıt sahipliğini sorun ve yazılı isteyin.
Teslim öncesi kendi kontrol listeniz
Ajans "bitti" dediğinde yayına almadan önce şunlara bakın. Hiçbiri teknik bilgi gerektirmiyor:
Telefonda açın. Bilgisayarda değil, kendi telefonunuzda. Yazılar okunuyor mu, butonlara parmakla basılıyor mu, formu doldurabiliyor musunuz?
Formu gerçekten doldurun. Gönderin ve mailinizin geldiğini doğrulayın. Bu, teslim sonrası en sık çıkan sorun.
Her menü bağlantısına tıklayın. Tek tek. Beklediğiniz sayfa mı açılıyor?
Yanlış bir adres yazın. Siteadi.com/olmayanbirsayfa yazın — düzgün bir 404 sayfası mı çıkıyor, yoksa hata mı veriyor?
Yazım hatalarını okuyun. Ajans içeriği kopyalarken hata yapmış olabilir.
Google'da mevcut sayfalarınızı arayın. Yenileme yaptıysanız eski adresleri yeni sitede deneyin — yönlendiriliyorlar mı?
Sayfa hızını ölçün. PageSpeed Insights'a adresi girin. Mobil puanı 50'nin altındaysa konuşulacak bir konu var.
Bu yedi maddeyi bir saatte yapabilirsiniz ve teslim sonrası tartışmaların çoğunu önlüyor.
Örnek senaryo — Bir işletme 90.000 TL'ye site yaptırdı, teslimde iletişim formu mail göndermiyordu ve altı hafta fark edilmedi. O sürede gelen talepler kayboldu. Teslim kontrolünde formu gerçekten doldurup gönderin — beş dakikalık iş, en pahalı hatayı önlüyor.
Ne zaman yeni site yaptırmayın?
Mevcut siteniz çalışıyor, hızlı ve Google'da görünüyorsa, sadece tasarımı eskidi diye baştan yaptırmak riskli. Yeniden tasarım sıralama kaybı riski taşıyor ve bu risk çoğu zaman görsel kazançtan büyük.
Alternatif: mevcut altyapıyı koruyup görsel katmanı yenilemek. Adres yapısı değişmediği için SEO riski neredeyse sıfır oluyor.
Aynı şekilde, henüz ne satacağınız ve kime satacağınız netleşmediyse site yaptırmak erken. Önce mesajı netleştirin, sonra siteyi kurun — tersi, ikinci kez yaptırmak anlamına geliyor.
Yeni site kurulumunda hem yazılımı hem SEO tarafını birlikte üstleniyoruz. Web sitesi geliştirme sayfamızda çalışma şeklimizi yazdık; teknik SEO tarafı bu sürece dahil.
Bu konuyla ilgili
- web sitesi yaptırma fiyatları — Fiyatı neyin belirlediği ve kapsam kalemleri.
- site taşıma kontrol listesi — Yenileme yapıyorsanız en kritik adım.
