Yapay zekâ trafiğimi düşürüyor mu, nasıl anlarım
Trafik düşüşünü yapay zekâya bağlamak kolay ama çoğu zaman yanlış. Gerçek sebebi ayırt etmenin yolunu ve hangi veriye bakacağınızı yazdık.
Önce yanlış teşhisi eleyin
Trafik düştüğünde ilk akla gelen açıklama son dönemde konuşulan şey oluyor. Bugün bu, yapay zekâ.
Ama trafik düşüşünün en az beş sebebi var ve yapay zekâ bunlardan yalnızca biri. Yanlış teşhis konduğunda aylarca yanlış yerde uğraşılıyor.
Elenmesi gerekenler:
- Sıralama kaybı — rakip güçlendi veya sayfanız zayıfladı
- Mevsimsellik — sektörünüzün doğal dalgalanması
- Teknik sorun — indeksleme, hız veya erişim engeli
- Ölçüm değişikliği — analiz kurulumunda bir şey bozuldu
- Arama sonucunda cevabın verilmesi — asıl konumuz
Beşi de aynı grafiği üretiyor. Ayırt etmenin yolu var.
Ayırt edici tek bakış
Search Console Performans raporunda gösterim ve tıklama eğrilerini yan yana açın. Okunuşu şöyle:
Gösterim | Tıklama | Muhtemel sebep |
|---|---|---|
Sabit veya artıyor | Düşüyor | Cevap sonuç sayfasında veriliyor olabilir |
Düşüyor | Düşüyor | Sıralama kaybı — yapay zekâ değil |
Sabit | Sabit ama talep düştü | Sorun sitede, aramada değil |
İkisi de sıçradı sonra düştü | Geçici bir sıralama dalgalanması |
İkinci satır en yaygın olanı. Sıralama kaybını yapay zekâya bağlamak, çözülebilir bir sorunu çözülemez sanmaya yol açıyor.
İpucu — Karşılaştırmayı geçen yılın aynı dönemiyle yapın, geçen ayla değil. Mevsimsellik çoğu sektörde aylık karşılaştırmayı yanıltıyor.
Sık karıştırılan iki ayar
Bu konuda en çok yanlış bilinen şey burada.
Aramadaki yapay zekâ özellikleri. Google, bunların standart indeksleme denetimleriyle yönetildiğini belirtiyor — yapay zekâ özellikleri belgesinde ayrı bir katılım ayarı tanımlanmıyor. Snippet denetimleriyle gösterimi kısıtlayabilirsiniz ama bu, normal arama sonuçlarındaki görünürlüğünüzü de kısıtlıyor.
Google-Extended. Ayrı bir kontrol ve Google'ın tarayıcı listesinde açıkça belirtildiği üzere sitenin Google Arama'daki yerini etkilemiyor.
Bu ikisi sürekli karıştırılıyor. Google-Extended kapatmak aramadaki yapay zekâ özelliklerini devre dışı bırakmıyor.
Dikkat — "Google-Extended kapatarak trafiğinizi koruyoruz" diyen bir teklif alırsanız, karşınızdaki kişi belgeleri okumamış demektir. İki ayrı sistemi karıştırıyor.
Hangi sayfalar etkileniyor?
Etki tüm sitede eşit dağılmıyor ve bu, ne yapacağınızı da belirliyor.
Çok etkilenenler. Tek cümleyle cevaplanabilen sayfalar. Bir terimin tanımı, basit bir dönüştürme, "kaç gün sürer" tipi tek rakamlı cevaplar. Kullanıcı cevabı aldıysa sayfayı açmasına gerek kalmıyor.
Az etkilenenler. Satın alma niyetli aramalar, karşılaştırmalar, karar gerektiren konular ve kişiye özel durumlar. Burada kullanıcı kaynağı görmek, fiyat sormak veya iletişime geçmek istiyor.
Neredeyse etkilenmeyenler. Yerel aramalar ve marka aramaları. Birini arayan kişi zaten o işletmeye gitmek istiyor.
Bunun pratik sonucu şu: bilgi içeriğiniz ağırlıklıysa etki büyük, ticari sayfalarınız ağırlıklıysa küçük.
Örnek senaryo — Bir müşterinin toplam organik trafiği altı ayda belirgin şekilde düştü ve bunu yapay zekâya bağlıyordu. Sayfa bazında baktığımızda düşüşün neredeyse tamamı üç tanım sayfasından geliyordu; hizmet sayfalarında hareket yoktu, gelen talep sayısı da aynıydı. Yani trafik düştü ama iş düşmedi. Kaybedilen ziyaretçi, zaten müşteri olmayacak ziyaretçiydi.
Kaybı doğru birimden ölçmek
Trafik düşüşünü değerlendirirken bakılan birim çoğu zaman yanlış seçiliyor.
Ziyaretçi sayısı bir işletme göstergesi değil. Bir sayfa ayda bin ziyaretçi getiriyor ama hiçbiri iletişime geçmiyorsa, o bin ziyaretçinin yarısını kaybetmek işinizde hiçbir şey değiştirmiyor.
Bakılması gereken sıra şu:
Ölçü | Ne söylüyor |
|---|---|
Gösterim | Arama sonucunda görünüyor musunuz |
Tıklama | Görünürlük ilgiye dönüşüyor mu |
Hizmet sayfası ziyareti | İlgi niyete dönüşüyor mu |
Gelen talep | İşe yarayan tek nihai ölçü |
Bu dört satırı yan yana koyduğunuzda tablo netleşiyor. Gösterim ve tıklama düşerken talep sabitse, kaybedilen ziyaretçi zaten müşteri adayı değildi.
Talep de düşüyorsa durum ciddi ve sebebi büyük olasılıkla yapay zekâ değil; hizmet sayfalarınızın sıralaması veya sitenin kendisi.
Ne zaman endişelenmeyin
Bazı durumlarda düşen grafik gerçek bir sorun anlatmıyor.
Marka aramanız sabitse. İşletme adınızla gelen trafik değişmediyse, sizi tanıyan kitleyi kaybetmiyorsunuz demektir.
Hizmet sayfalarınız etkilenmediyse. Kayıp yalnızca bilgi sayfalarındaysa, ticari taraf yerinde duruyor.
Talep sayınız sabitse. Nihai ölçü bu ve diğer hepsinden önemli.
Üçü de yerindeyse yapılacak şey panik değil, içerik yatırımının yönünü kademeli olarak karar aşamasındaki konulara kaydırmak.
Bu değişimin kalıcı tarafı
Arama davranışı değişiyor ve bunun bir kısmı geri dönmeyecek. Tek cümleyle cevaplanabilen sorular için kullanıcı artık siteye gelmiyor.
Bunun kabul edilmesi gereken tarafı şu: o trafik zaten dönüşmüyordu. "Bir ay kaç gün" sorusunu arayan kişi sizin müşteriniz değildi.
Kalıcı olan taraf ise şu: karar gerektiren, kişiye özel olan ve güven isteyen konularda kullanıcı hâlâ kaynağı görmek istiyor. Fiyat soruyor, örnek istiyor, kiminle çalışacağını merak ediyor.
İçerik yatırımını bu ikinci gruba kaydırmak, hem bugünkü kaybı telafi ediyor hem de zaten daha çok müşteri getiriyor.
Yanlış tepkiler
Bu konuda panikle verilen üç karar var ve üçü de zarar veriyor.
Cevabı saklamak. "Cevabı vermeyelim ki tıklasınlar" yaklaşımı hem kullanıcıyı kaçırıyor hem Google'ın yararlı içerik ölçütlerine aykırı. Cevabı bulamayan kullanıcı geri dönüp başka sonuca tıklıyor.
Botları toptan kapatmak. Kapattığınızda yapay zekâ cevaplarında hiç geçmiyorsunuz. Bu, sorunu çözmüyor; görünürlüğü tamamen kapatıyor.
İçeriği kısaltmak. Kısa içerik yapay zekâdan korumuyor; aksine kısa ve yüzeysel içerik hem aramada hem yapay zekâ cevaplarında daha kolay ikame ediliyor.
Doğru tepki
Kayıp yaşanan yer bilgi sayfalarıysa, o sayfaların işlevini değiştirmek gerekiyor.
Cevabı net verin, arkasına derinlik koyun. Sorunun cevabı ilk paragrafta olsun. Ama devamında yalnızca sizde olan bir şey bulunsun — gerçek bir örnek, süreç detayı, maliyet kalemi, sık yapılan hata, bir uyarı. Cevabı alan kişi bile devamını okumak istesin.
Bilgi sayfasından ticari sayfaya köprü kurun. Öğrenmeye gelen kişinin bir kısmı satın almaya hazır hâle geliyor. O kişiyi doğru sayfaya taşıyan bir bağlantı yoksa, öğrenip gidiyor.
Ölçüyü değiştirin. Ziyaretçi sayısı yerine gelen talep sayısını takip edin. Trafik düşerken talep sabitse bir sorun yok demektir.
Yapay zekâ tarafını ayrıca ölçün. Cevaplarda geçip geçmediğinizi ölçmenin yolunu ChatGPT'de markanız çıkıyor mu yazısında adım adım anlattık.
Sonuç — Trafik düşüşünü yapay zekâya bağlamadan önce diğer dört ihtimali eleyin. Gerçekten yapay zekâ kaynaklıysa bile, kaybedilen ziyaretçinin müşteri adayı olup olmadığına bakın — çoğu vakada trafik düşerken talep sabit kalıyor.
Sitenizin hangi sayfalarında gerçek kayıp olduğunu ve bunun talebe yansıyıp yansımadığını çıkarıyoruz. Mevcut durum tespiti SEO denetimi ve analiz, yapay zekâ tarafındaki çalışma yapay zekâ arama optimizasyonu kapsamında; ikisini birlikte yürütmek gerektiğinde SEO ajansı modeli devreye giriyor.
